Volgens Bill is polio er geweest

Polio kan binnen twee tot vier jaar uitgeroeid zijn, zegt filantroop Bill Gates. Daarna zijn malaria en de mazelen aan de beurt.

NIGERIA / KEBBI / 27 SEPTEMBER 2011 Bill Gates administers polio drops to a child in the Fulani settlement, Mashakeri village, in Kebbi state while Jeff Raikes looks on.

Den Haag. De ogen van Bill Gates lichten op als het woord polio valt. Om zijn mond verschijnt een glimlach die gedurende het gesprek niet meer verdwijnt. De bestrijding van polio is zijn grote passie. Uitroeiing van polio is een doelstelling die bij Gates past: het is concreet en meetbaar, de voordelen zijn uit te drukken in dollars en je kunt er geavanceerde technologie voor inzetten. Heel wat tastbaarder dan andere ontwikkelingsdoelen, zoals het opbouwen van goed bestuur of het bevorderen van vrouwenrechten.

En polio is uitroeibaar. De wereld is er al eerder heel dichtbij geweest, maar „ergens in de komende twee tot vier jaar” gaat het lukken, zei Gates (57) deze week in het Haagse hotel Des Indes. Dankzij wereldwijde vaccinatieprogramma’s is polio al bijna uitgeroeid. In 1988 raakten er nog 350.000 kinderen verlamd, vorig jaar bedroeg dat aantal 223. De ziekte komt nu alleen nog voor in delen van Nigeria, Pakistan en Afghanistan. Moeilijk toegankelijke gebieden, waar wantrouwen bestaat over de ‘westerse’ vaccins. Vorige maand werden in Pakistan negen vaccinatiemedewerkers vermoord, vermoedelijk door moslimextremisten.

Het ziet er voorlopig niet naar uit dat er iets verandert in het noordwesten van Pakistan.

„Die regio’s zijn niet zo moeilijk als je denkt, omdat er weinig kinderen in en uit het gebied reizen. We zijn nu van plan die gebieden te omsingelen en de kinderen die wel naar binnen of buiten gaan te vaccineren. We gebruiken gps-systemen om de kratten met de vaccins te volgen, zodat die niet verdwijnen. Dan zijn er nog gevallen in Karachi, aan de andere kant van het land. Die worden voornamelijk overgebracht door Pashtuns uit het noordwesten. We proberen de bewegingen van die bevolkingsgroepen te volgen.

„Er zijn nog meer problemen. In delen van Nigeria weigert nog altijd 20 procent de vaccinatie. Daar werken we met religieuze leiders. Zij gaan de hutten langs om de mensen alsnog over te halen. We merkten dat we veel dorpen oversloegen omdat ze niet op de kaart stonden. Nu gebruiken we satellietbeelden om zeker te weten dat we alle dorpen aandoen.”

Waarom besteedt u juist aan polio zo veel aandacht?

„Omdat polio na pokken de tweede ziekte ter wereld kan zijn die volledig wordt uitgeroeid. Het gaat om het welzijn van mensen. Een kind dat niet meer kan lopen door polio heeft een extreem zwaar leven in een arm land. En we zijn zo dichtbij!

„Bovendien gaat dit niet alleen om het einde van polio. Met deze campagne bouwen we netwerken op in Pakistan, Afghanistan en Nigeria. Zo weten we voor volgende vaccinatieprogramma’s waar de kinderen wonen, hoe je ze kunt bereiken en hoe je met ze moet communiceren over gezondheidskwesties.”

U noemde net wel een hoop problemen. Gelooft u niet iets te veel in de maakbaarheid van dit alles?

„Ik weet zeker dat we een einde aan polio gaan maken. Zelfs toen we nog niet zo veel in de campagne investeerden, lukte het al de ziekte tot drie landen terug te dringen.

„Het voordeel van de uitroeiing van polio zal niet alleen zijn dat we een systeem hebben ontwikkeld waarmee we moeilijke gebieden kunnen bereiken, maar ook dat de wereld opnieuw naar malaria zal kijken en zeggen: moet onze doelstelling zijn dat er nog maar 100.000 mensen per jaar aan malaria sterven, of moet dat aantal naar nul? Willen we het dodental voor mazelen naar 50.000 terugbrengen, of naar nul?”

Komt er nog tijdens uw leven ook een einde aan die twee ziektes?

„Absoluut. Ik heb daar nog geen uitgewerkt plan voor, maar het zal zeker de moeite waard zijn opnieuw naar die twee ziektes te kijken.”