VN onderzoeken gebruik van bewapende drones

De Verenigde Naties beginnen een onderzoek naar aanvallen met onbemande vliegtuigjes. De speciale onderzoeker, de Britse mensenrechtenadvocaat Ben Emmerson, wees gisteren op het „exponentieel groeiend” gebruik van drones en zei dat de wettelijke aansprakelijkheid moet worden geregeld.

De Verenigde Staten maken toenemend gebruik van bewapende drones als frontlijnwapen in hun oorlog tegen moslimextremisten in Pakistan, Afghanistan en Jemen. Maar ook andere landen gebruiken onbemande vliegtuigjes. Emmerson zei niet naar specifieke landen te kijken. „De Verenigde Staten zijn misschien de marktleider in het gebruik van dronetechnologie, maar er zijn meer dan vijftig landen met de technologie die gemakkelijk kan worden omgezet in een actief drone-arsenaal.” Het tijdschrift Der Spiegel meldde juist dat Duitsland bewapende drones wil aanschaffen.

Op een persconferentie in Londen zei Emmerson dat hij de gevolgen van 25 specifieke aanvallen met onbemande vliegtuigjes zal onderzoeken, in Pakistan, Afghanistan, Jemen, de Palestijnse Gebieden (door Israël) en in Somalië. Ook Groot-Brittannië heeft drones gebruikt voor aanvallen. Emmerson onderzoekt of en hoeveel burgerslachtoffers er daarbij vielen, wie precies het doelwit was en de wettigheid van aanvallen waar het conflict niet door de VN als zodanig wordt erkend.

Verdedigers van drones betogen dat ze het aantal burgerslachtoffers beperken in vergelijking met andere wapens. Maar tegenstanders wijzen erop dat aanvallen in feite buitengerechtelijke executies zijn.

Pakistan is een van de landen die tot het onderzoek hebben opgeroepen. Officieel verzet Pakistan zich tegen drone-aanvallen als inbreuk op zijn soevereiniteit, maar stilzwijgend zou het ermee instemmen. Eenzelfde politiek volgt de Jemenitische regering. Tegelijk versterken de aanvallen een anti-Amerikaanse stemming in deze landen.

Jemen meldde gisteren juist de dood van de tweede man van de regionale Al-Qaeda-organisatie aan de verwondingen die hij bij een Amerikaanse drone-aanval op 28 november opliep. Het gaat om de Saoediër Saeed al-Shihri, die in Afghanistan vocht, zes jaar in Guantánamo gevangen zat en na zijn vrijlating uit Saoedi-Arabië naar Jemen uitweek. De VS beschouwen Al-Qaeda in Jemen als de gevaarlijkste van de Al-Qaeda-filialen. (Reuter, AP, AFP)