'Selecteer leraar op kwaliteit'

Betere leraren in het voortgezet onderwijs? Dan moet de drempel tot de opleiding hoger, zegt de Onderwijsraad. En het salaris later ook.

Nederland, Veghel, 27 augustus 2012 introductie voor studenten van de Fontys Pabo in Veghel. Studenten van de pedagogische opleiding krijgen in de mediatheek de opdracht om op te schrijven waar een goede leerkracht aan moet voldoen. Een studente laat zien wat ze heeft opgeschreven 'Voor een leerkracht is iedereen gelijk en toch anders'. Foto: Dolph Cantrijn/Hollandse Hoogte Dolph Cantrijn/Hollandse Hoogte

Lerarenopleidingen moeten allemaal gaan selecteren aan de poort. Nu doet alleen de pabo dat. Maar de Onderwijsraad, het belangrijkste adviesorgaan van de regering op het gebied van onderwijs, schrijft in een gisteren verschenen rapport dat ook de lerarenopleidingen voor het voortgezet onderwijs studenten vooraf beter moeten selecteren.

Volgens Geert ten Dam, voorzitter van de Onderwijsraad, is het lerarenbeleid te lang gericht geweest op kwantiteit: als er maar genoeg leraren waren. „Daardoor is onvoldoende gelet op de kwaliteit. Als we willen dat ons onderwijs verbetert, moet daar nu worden ingegrepen.”

Op de pabo wordt sinds 2006 een toelatingstoets gedaan voor taal en rekenen. Is dat onvoldoende?

„Ja. De pabo moet potentiële studenten ook gaan testen op de kennis van vakken als geschiedenis, aardrijkskunde en techniek. Alleen goed kunnen spellen en rekenen volstaat niet voor een goede leraar.

„ Ook de universitaire lerarenopleidingen en de hbo-opleidingen voor het voortgezet onderwijs moeten hun studenten scherper kunnen selecteren op vakkennis en geschiktheid voor het beroep.”

Maar deze mensen hebben toch een diploma van de middelbare school? Dat zou genoeg moeten zijn om aan een vervolgopleiding te kunnen beginnen.

„Ja, maar dat is helaas niet altijd zo. Bovendien kunnen de selectiecriteria ook zaken bevatten als communicatieve vaardigheden, bereidheid om te leren en motivatie om les te geven.

„Aparte taal- en rekentoetsen kunnen verdwijnen als havo en vwo die vanaf 2014 zelf voor hun rekening nemen. Maar entreetoetsen die zich richten op de brede algemene vorming van studenten blijven ook dan nuttig en nodig. ”

Bij de pabo is het aantal inschrijvingen teruggelopen toen de taal- en rekentoets werd ingevoerd. Leiden meer toetsen niet tot nog minder animo?

„De kwaliteit van de docenten die we opleiden moet absolute prioriteit krijgen. Daarmee kan niet gemarchandeerd worden. Er komt een pensioengolf aan in het onderwijs. Hopelijk leidt de goede baankans tot veel aanmeldingen. Maar vooral een vooruitzicht op een beroep met status, in een school met hoogopgeleide collega’s, moet zorgen voor voldoende instroom. ”

In denkt dus dat het beroep van leraar aantrekkelijker wordt als het niveau van de opleiding omhoog gaat. Moeten leraren niet ook meer verdienen?

„Als je de beste studenten wilt aantrekken, dan moeten die het vooruitzicht hebben op een baan waarin ze beloond worden op basis van hun kwaliteit. Dat hoeft niet evenveel te zijn als in het bedrijfsleven, maar wel zoveel als ze in andere publieke functies kunnen verdienen. Nederland loopt op dit gebied achter, vergeleken met andere landen. Dus ja, het salaris moet hoger als we écht de beste mensen voor de klas willen.”