Schieten voor de kunst

Dit weekend is het kunstwerk van Anish Kapoor in Tilburg ‘af’. 1.200 maal werd een waskanon afgevuurd door drie kanonniers.

Jesse Havens vuurt het kanon van Anish Kapoor af. Foto Merlin Daleman

Elke 30 minuten, 11 keer per dag, wordt 9 kilo was met 80 km per uur in een hoek geschoten. Op die manier ontstaat al drie maanden lang het kunstwerk Shooting into the Corner van Anish Kapoor in museum De Pont in Tilburg.

Drie kanonniers doen het werk, onverstoorbaar en volgens een vast patroon. De schutter mag niet in contact treden met het publiek, want dat leidt af van het kunstwerk. Zelfs oogcontact is verboden. „Dat is soms lastig”, zegt Jesse Havens. „Als iemand me een vraag stelt, mag ik die niet beantwoorden. Tussen het kanonschieten door zoek ik die persoon dan toch even op.” Havens is een van de drie kanonniers. Na zijn eindexamen wist hij niet wat hij wilde, dus besloot hij een jaar te gaan werken. Hij kreeg een baan als suppoost bij De Pont. En of hij dan ook drie maanden het kanon wilde afschieten. „Een grote eer”, vindt Havens, al kende hij Kapoors werk niet voordat hij eraan begon. Als de tentoonstelling afgelopen is heeft hij het luchtdrukkanon 400 keer bediend. Net zo vaak als zijn collega-schutters.

Het werk is bijna af maar blijft niet bestaan, al mag dat best van de kunstenaar. „Dan moeten we het aankopen, maar dat doen we niet”, zegt Hendrik Driessen, directeur van De Pont. „We hebben speciale muren moeten bouwen om de kracht van de kogels op te vangen, en daardoor neemt het werk te veel ruimte in.” Dus wordt de installatie gerecycled en verdwijnt de rode was in groene vaten, wachtend op een nieuwe plek waar het wordt afgeschoten.

Het geeft het kunstwerk iets zinloos. En de thematiek– seks en geweld – is al zo zwaar. Het kanon (mannelijk) schiet met grote kracht rode waskogels in een hoek (vrouwelijk), het resultaat oogt als een ‘bloedbad’, een slagveld, na de strijd.

Maar het publiek wordt er vooral vrolijk van, zoals wel vaker bij werk van Kapoor. De knal dreunt nog even na ergens in het middenrif. Grote hilariteit. De meeste museumbezoekers bekijken de installatie twee keer. De eerste keer door de lens van een camera, in een poging de kogel vast te leggen voordat-ie de muur raakt. De tweede keer met eigen ogen. Het maakt de schrik en opwinding er niet minder om.

Schutter Havens schrikt er niet meer van, hij doet zelfs zijn oordoppen niet meer in. En hoe zinloos het kunstwerk ook lijkt, hij weet nu wat hij wil. Iets met kunst en techniek. Nu nog de juiste opleiding erbij vinden.

Shooting into the Corner is dit weekend nog te zien. Inl: depont.nl

    • Rachel de Meijer