Opinie

    • Paul Luttikhuis

Het paradepaardje ligt op sterven

Vapour rises from Liddell Power Station near Muswellbrook, 170 km (106 miles) north of Sydney November 2, 2011. With a surge of popular support for measures ranging from more regulation to an outright ban on drilling, the coal-seam gas industry, an industry spreading rapidly across the Australian landscape, faces the prospect of project delays, higher costs and even blockades that have already succeeded in delaying drilling. Picture taken November 2, 2011. To match Insight AUSTRALIA-GAS/ REUTERS/Tim Wimborne (AUSTRALIA - Tags: ENERGY ENVIRONMENT BUSINESS POLITICS)

Ik moet het toch even over emissiehandel hebben. Het paradepaardje van het Europese klimaatbeleid is op sterven na dood. De prijs van het recht op de uitstoot van kooldioxide is nu zo laag, dat er geen enkele prikkel meer bestaat om die uitstoot te verminderen. Voorlopig is doorgaan met ‘vervuilen’ en emissierechten bijkopen veruit de goedkoopste optie.

De redenen zijn al vaker genoemd:

• Er is in het verleden door de lidstaten gestrooid met emissierechten. Veel van die rechten zijn nooit gebruikt, waardoor het aanbod veel te groot is.
• De economische crisis heeft de productiviteit van bedrijven in Europa geen goed gedaan, waardoor de vraag alleen maar is gedaald.
• Europa heeft allerlei maatregelen genomen die bedrijven en anderen dwingen tot energiebesparing, waardoor minder emissierechten nodig zijn.
• De lidstaten durfden het niet aan – uit vrees voor een concurrentieachterstand voor Europese bedrijven – om hun klimaatdoelstelling voor de periode tot 2020 te verhogen.

Het is de vraag of het nog kan lukken om uit dit moeras te komen. Zeker is dat daarvoor stevige maatregelen nodig zijn. Een voorstel is om een deel van de emissierechten voorlopig niet te veilen – backloading, zoals het wordt genoemd. Dan kan de prijs (die deze week even onder de drie euro per ton daalde) zich herstellen en kunnen de achtergehouden rechten geleidelijk alsnog op de markt komen.

Nee, zeggen critici. Dan ondergraaf je het vertrouwen in het systeem. Was emissiehandel niet juist bedoeld om de markt zijn werk te laten doen? Wat is dan het signaal als je in die markt gaat ingrijpen? Bovendien weten bedrijven dat de rechten een keer beschikbaar zullen komen.

En niemand weet weliswaar precies hoeveel emissierechten er nog op de plank liggen, maar om die hoeveelheid te compenseren zijn de 900 miljoen rechten die Brussel voorlopig wil achterhouden waarschijnlijk niet genoeg.

Deze week stemde de industriecommissie van het Europees Parlement tegen backloading. Zij vertegenwoordigen de stem van grote bedrijven, waarvan de meeste al lang blij zijn dat ze zo goedkoop uit zijn. Overigens zijn er bedrijven – zoals Unilever en Shell – die daar anders over denken. En die juist pleiten voor strenge maatregelen, zolang die maar voor alle partijen gelden en duidelijk zijn.

Over een paar weken brengt ook de (in deze kwestie belangrijker) milieucommissie van het Europees Parlement een advies uit (hier het oordeel van Europarlementariër Bas Eickhout). Daarna volgt een definitief voorstel van de Europese Commissie waarover de regeringsleiders vervolgens een besluit moeten nemen. Dan pas zullen we zien of het helpt, of dat de emissiehandelaren hun heil elders moeten zoeken.

 

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis