Falen van Fyra laat zien dat aanbesteden anders moet

Europees aanbesteden met als enige criterium de laagste prijs moet niet langer mogelijk zijn, stelt Europarlementariër Toine Manders (VVD). Goed dat Europa de aanbestedingsrichtlijn heeft herzien.

Als één zaak wel duidelijk wordt in de dramatisch verlopen ingebruikname van de Fyra, de hogesnelheidstrein tussen Amsterdam en Brussel, dan is wel dat overheden bij aanbesteden verder moeten kijken dan alleen de laagste kostprijs.

Europese aanbestedingsregels zijn er om de markt open te stellen voor iedereen en om overheidsbestedingen transparant en inzichtelijk te maken.

Dat is logisch, omdat een Nederlands bedrijf op een transparante manier moet mee kunnen dingen naar een Franse overheidsopdracht op onze gemeenschappelijke markt in Europa. Die regels liggen vast in Europese wetgeving, de aanbestedingsrichtlijn voor overheden.

Het is gebleken dat de bestaande aanbestedingsrichtlijn niet goed functioneert. Daarom is de aanbestedingsrichtlijn recent herzien.

Belangrijk bij de onderhandelingen over de nieuwe aanbestedingsrichtlijn zijn de gunningscriteria waarop mag worden aanbesteed.

In het Europees Parlement is een meerderheid voor het vervangen van het criterium ‘laagste kostprijs’ door het criterium ‘economisch meest voordelige aanbieding’.

Aanbesteden op basis van het economisch meest voordelig product of dienst betekent dat ook de gebruiksduur, betrouwbaarheid en overige kosten van een product of dienst moeten worden meegewogen. Daarmee wordt veel verder gekeken dan alleen de aanschafprijs bij een aanbesteding.

In het parlement moeten de gunningscriteria alleen formeel worden aangenomen, daarna beginnen de onderhandelingen met de lidstaten. Ik hoop dat zij de nieuwe criteria willen overnemen.

Goedkoop is vaak duurkoop, vooral bij grote projecten die overheden aanbesteden. Het drama rond de Fyra is daarvan een sprekend voorbeeld. Met de herziene aanbestedingsrichtlijn hebben overheden in de toekomst ook meer vrijheid om producten of diensten aan te schaffen die zij belangrijk vinden. Zo zijn er diverse gunningscriteria toegevoegd en mag een overheid zelfs kiezen voor het meest innovatieve of meest duurzame product.

Op die manier kunnen overheden betere keuzes maken die bij hen passen op basis van wat zij belangrijk vinden in een aanbesteding. Met meer kansen voor ondernemers die niet altijd het goedkoopste zijn, maar wel het meeste waar voor hun geld leveren.

Toine Manders is lid van het Europees Parlement voor de VVD. Hij is eerste woordvoeder van de Europese liberale fractie in de Commissie Interne Markt en Consumentenbescherming.