Brievenbusfirma's poetsen imago op

Dragen ze bij aan de armoede in de wereld of brengen ze juist welvaart? De kritiek op brievenbusfirma’s groeit. En nu dienen ze de critici voor het eerst van repliek.

Amsterdam. Een grote foto bij het interview hoefde Jan Reint de Vos van Steenwijk niet. „Wij zijn geen mensen die op de voorgrond treden.” Toch treedt de voorzitter van Holland Quaestor, de branchevereniging van trustkantoren, nu noodgedwongen naar buiten. Want de kritiek groeit op de brievenbusfirma’s die deze trustkantoren beheren. Buitenlandse bedrijven kunnen er in hun eigen land belasting mee ontduiken – en dat is slecht voor het Nederlandse imago. De Tweede Kamer zinspeelde in december op een verbod.

De sector wil afrekenen met wat zij ziet als een verkeerd imago. Holland Quaestor stelde al een keurmerk in en nu geeft De Vos van Steenwijk zijn eerste interview.

Schrok u toen de Tweede Kamer voorstelde om brievenbusmaatschappijen te verbieden?

„Het is de vraag wat je als brievenbusmaatschappij aanmerkt. Hanteer je de klassieke definitie – papieren vennootschappen zonder enige activiteit of eigen management die hier enkel zitten om fiscale redenen – dan zeg ik: die passen niet in Nederland.”

Het probleem is dat de Kamer juist uw hele sector bedoelt.

„Onbekend maakt onbemind. We hebben nooit naar buiten hoeven te treden. Wij zijn geen retailbedrijf. Wij hoeven geen ijsjes te verkopen. Dus waarom zouden we geld uittrekken voor een marketingstrategie in Nederland? We hebben vooral buitenlandse cliënten.”

Is dat de enige reden? Er zijn veel bedrijven zoals Starbucks die via Nederland belasting ontwijken.

„Dat is ook de reden dat wij moeten laten zien waar we mee bezig zijn. Het is belangrijk te realiseren dat onze sector een onlosmakelijk onderdeel is van Nederland vestigingsland. Internationale fiscaliteit is een Nederlandse uitvinding. Van oudsher helpen wij multinationals die vanzelfsprekend niet over dezelfde winst twee keer belasting betalen. Dat stamt uit de tijd toen concerns Shell, Philips en Unilever internationaal gingen opereren.”

Draait het niet om zo mín mogelijk belasting afdragen?

„Ja, zo min mogelijk. Elk bedrijf kijkt naar zijn kostenposten. Fiscaliteit is daar een van. Net als productiecapaciteit en inkoop probeer je die te optimaliseren. Als je dat niet doet, ben je niet goed bezig voor je aandeelhouders, voor je werknemers en voor je continuïteit.”

Starbucks drukte zijn winst in Groot-Brittannië met betalingen aan een Nederlandse holding.

„Dat is geen Nederlands probleem, maar Brits. Starbucks heeft daar wettelijk de ruimte om dit zo te doen. In de globaliserende wereld is het is een gevecht om werkgelegenheid. Iedere regering, in Europa, het Verre Oosten of de VS, zoekt naar manieren om de economie te stimuleren. Dan moet je als overheid het land zo proberen in te richten dat bedrijven zich er graag vestigen en daarmee werkgelegenheid creëren. Het is eigenlijk gewoon een soort handelsoorlog.”

Dat ziet Den Haag anders.

„Men begrijpt blijkbaar niet voldoende waar we voor staan. Denk alsjeblieft na over het goede wat Nederland te bieden heeft en waar het in de toekomst zijn geld mee kan verdienen. Er is hier een ongeëvenaarde professionele infrastructuur van accountants, fiscalisten, notarissen, advocaten en trustkantoren. Hoogwaardige werkgelegenheid. De Nederlandsche Bank berekende dat hiermee tienduizenden banen gemoeid zijn. Nederland haalt er direct zo’n 1,5 miljard euro per jaar aan belasting mee binnen. Als wij in Nederland denken dat we het voor de hele wereld beter doen door deze vorm van dienstverlening weg te gooien, dan kunnen we het schudden. Engeland, Luxemburg, Ierland en Frankrijk zouden dat prachtig vinden!”

DNB waarschuwde ook voor het lage aantal meldingen van verdachte transacties dat uw sector doet.

„Ik heb tegen onze leden gezegd dat we daar zeker extra aandacht aan moeten geven.”

Hoogleraar Brigitte Unger van de Universiteit Utrecht vermoedt dat veel trustkantoren worden gebruikt voor witwassen.

„Zij zegt dat 10 procent van alle bedragen die door de vennootschappen stromen als witwasbedragen moeten worden aangemerkt. Dat is echt kul!”

Non-gouvernementele organisaties stellen dat Nederland als belastingparadijs een kwalijke rol speelt in het mondiale armoedeprobleem. Ontwikkelingslanden lopen geld mis. U stelt in een brief aan Tweede Kamerleden dat uw sector juist bijdraagt aan de groei in ontwikkelingslanden.

„Een investering in een land betekent werkgelegenheid. Bij grote investeringen worden er ook wegen aangelegd en scholen voor de kinderen van de werknemers gebouwd. Daar wordt geen rekening mee gehouden. Er is natuurlijk altijd een weerwoord, maar ik ben er absoluut van overtuigd dat er dan meer investeringen volgen.”

Veel mensen vinden het internationale belastingsysteem onrechtvaardig. Moet de belasting niet gewoon betaald worden waar het geld verdiend wordt?

„Zeker. Maar laat dan overheden ervoor zorgen dat de wet- en regelgeving zodanig in elkaar zit dat er internationaal een gelijk speelveld komt. Ik kan niet voorkomen dat een multinational als Microsoft of Philips zijn fiscaliteit gaat optimaliseren. Het zou ook dom zijn van zulke bedrijven als ze dat niet deden. Burgers denken ook na over fiscale aftrekposten.”

    • Camil Driessen