Weekers wil geen solostrijd tegen brievenbusfirma's

De internationale druk om brievenbusfirma’s aan te pakken neemt toe. Staatssecretaris Weekers wil niet alleen staan bij de bestrijding ervan.

Niet het beste jongetje van de klas willen zijn door belastingfaciliteiten op te heffen met als gevolg dat je buitenlandse bedrijven het land uitjaagt.

Dat was gisteren het motto van staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) in zijn overleg met de Tweede Kamer over brievenbusfirma’s. De 23.000 buitenlandse ondernemingen leveren voor Nederland geld en werkgelegenheid op. Dus is het zaak om wijzigingen in het belastingregime internationaal te regelen. „Ik wil niet het risico lopen dat ik de reële economie schade aanbreng”, aldus Weekers.

De staatssecretaris verwees met name naar Groot-Brittannië. „Dat land maakt reclame met zijn streven het meest concurrerende vestigingsklimaat te bieden.” Een pikante verwijzing want juist in dit land kwam het koffiebedrijf Starbucks onder vuur te liggen omdat het in Engeland heel weinig belasting betaalt. Dat is het gevolg van een fiscale constructie met een holding in Nederland waardoor – legaal – belasting wordt ontweken. Ook bedrijven als Google, Microsoft en IBM laten hun miljarden fiscaal vriendelijk door Nederland heen lopen.

De kritiek vanuit het buitenland speelde gisteren in het debat geen grote rol. Evenmin als de aandacht die brievenbusfirma’s – die buitenlandse vestigingen die eigenlijk helemaal geen activiteit in Nederland verrichten – momenteel in de media krijgen. „Het zijn echt niet alleen landen als Luxemburg en Cyprus die vergelijkbare faciliteiten bieden”, zei VVD-Kamerlid Helma Neppérus. „Het gaat net zo goed om onze buurlanden. We zijn gekke Henkie als we alleen de regels gaan aanpassen.”

Weekers heeft behalve de internationale concurrentie nog een aanleiding om vooralsnog geen initiatief te nemen. Dit voorjaar is een onderzoek in opdracht van Holland Financial Centre klaar dat duidelijk moet maken welke stromen er aan kapitaal door Nederland lopen en in hoeverre dit vooral brievenbusfirma’s zijn.

GroenLinks en SP stellen zich het meest kritisch op tegen de belastingfaciliteit voor buitenlandse bedrijven. Zij vonden dat de bewindsman zich gisteren wel erg gemakkelijk verschool achter onderzoek van HFC. De maatschappelijke organisatie Tax Justice heeft zich bijvoorbeeld al gedistantieerd van het onderzoek, omdat de juiste vragen niet zouden worden gesteld. „Het zou beter zijn als de staatssecretaris zelf een onderzoek startte. Via gegevens van de belastingdienst krijgt hij een veel beter inzicht”, aldus SP’er Arnold Merkies.

Cruciaal in de discussies over brievenbusfirma’s is de vraag of er sprake is van ‘substance’. Met andere woorden of de buitenlandse vestiging in Nederland daadwerkelijk iets uitvoert of alleen maar het belastingvoordeel incasseert. Gisteren herhaalde Weekers zijn stelling „niet in de benen te komen” voor bedrijven die niets toevoegen. Maar moet de lat niet hoger worden gelegd voordat er sprake is van echte economische activiteit, zo vroeg Jesse Klaver (GroenLinks).

Dat is Weekers niet van plan. Internationaal wil hij best vooroplopen in de aanpak van brievenbusfirma’s, maar niet ten koste van Nederland. „Ik ga geen eisen stellen aan ‘substance’ als ik niet weet wat de gevolgen zijn voor de Nederlandse economie.”