Frankrijk

Leeft het? Minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius wilde maar al te graag reageren – al tijdens de rede bekritiseerde en bespotte hij Cameron op de Franse radio en via Twitter. Kort na de speech volgde president Hollande. Franse kranten tonen veel interesse voor ‘The Speech’.

Wat is de reactie? „Aannemende dat Europa bijvoorbeeld een voetbalclub is, dan kun je als je eenmaal lid bent niet zeggen dat je toch liever rugby speelt”, zei Fabius, die eraan toevoegde dat hij de rode loper wel wilde uitrollen voor Britse zakenlieden die het eiland wilden verlaten. Ook Hollande reageerde hard. „Je moet Europa nemen zoals het is. Je kunt het verder ontwikkelen, maar niet vernederen, verkleinen, terwijl je doet alsof je erin wilt blijven.” Eerder had zijn woordvoerder gezegd dat de „solidariteit” in Europa voorop staat.

Wat betekent dit? Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben een lange geschiedenis van animositeit over de Europese integratie. Tweemaal, in 1963 en in 1967, sprak president Charles de Gaulle zijn veto uit over Britse toetreding tot de toenmalige Europese Economische Gemeenschap. Hij vreesde dat het Europa van ‘De Zes’ zou worden opgeslokt door een Anglo-Amerikaanse vrijhandelszone waarin de tucht van de markt de Franse staatsmacht zou ondermijnen. Die vrees leeft in feite nog steeds. De Franse politieke klasse heeft de afgelopen jaren met lede ogen aangezien hoe premier Cameron de Londense City, bolwerk van ongeremd kapitalisme, probeerde te vrijwaren van nieuwe Europese financiële regelgeving. Het is nota bene een Fransman, de eurocommissaris Michel Barnier (Interne Markt) die de regelgeving (over onder meer hedgefondsen en derivatenhandel) ontwerpt. De Franse oud-voorzitter van de Europese Commissie Jacques Delors suggereerde onlangs dat Britse EU-uittreding misschien wel het beste is voor iedereen. Zo ver gaan de huidige Franse politici niet. Het Verenigd Koninkrijk is met name op buitenlands-politiek en defensieterrein een belangrijke bondgenoot voor de Fransen. Bovendien zou Frankrijk bij een ‘Brixit’ de invloed op het eiland verliezen die het nu via Brussel uitoefent.