Deel de foto van de mishandeling op Facebook en zoek de daders

Het begon met walging. Nu is er actie. Na de verspreiding van een filmpje waarin te zien is hoe een 22-jarige jongen in Eindhoven zwaar mishandeld wordt, proberen Facebookgebruikers sinds gisteren de daders te traceren. Er gaat een foto rond waarop acht mannen uit het filmpje zouden staan. De opdracht: deel de foto met je vrienden. Het doel: de daders vinden. Er worden al vijf namen genoemd.

1Wat is er precies gebeurd in Eindhoven?

Op 4 januari loopt een groep jongens ’s nachts door het centrum. Ze gooien een fiets om en duwen een 22-jarige jongen uit Oirschot hardhandig tegen de grond. Als hij overeind komt, slaat een van de mannen hem opnieuw neer. Een andere jongen begint tegen zijn hoofd te schoppen, zo lang en hard dat het slachtoffer bewusteloos raakt en op de grond blijft liggen. De beelden van de gebeurtenis zijn opgenomen met een bewakingscamera. Op het moment van de mishandeling kijkt er iemand mee. Die zoomt in en schakelt de politie in. Op het moment dat de politie arriveert zijn de daders verdwenen.

De beelden werden maandag uitgezonden door Bureau Brabant, een regionaal opsporingsprogramma waarin de politie en Omroep Brabant samenwerken. De voice-over is dwingend: de mannen waren „op oorlogspad” en „moeten worden gepakt”.

Het filmpje werd duizenden keren bekeken. Dinsdag meldden zich twee verdachten bij de politie. Een 15-jarige en 17-jarige jongen uit „de omgeving van Turnhout” in België zijn aangehouden. Gisteren meldde zich een derde verdachte. Volgens een woordvoerder van de politie Oost-Brabant kennen de daders en het slachtoffer elkaar niet. Het lijkt erop dat de mishandeling „uit het niets is ontstaan”. Zonder aanleiding dus. Het slachtoffer is hersteld van een hersenschudding en verwondingen.

2Er kwamen veel reacties op de beelden. Is zo’n filmpje uniek?

Nee, de politie laat vaker beelden van mishandeling op tv zien. Volgens de woordvoerder wisten ze dat de beelden „schokkend” waren, maar de „massale verontwaardiging” heeft hen verrast. Het filmpje is van de site gehaald. De regel is: zodra verdachten zich melden mogen zij niet meer herkenbaar in beeld komen.

3Wanneer mag de politie bewakingsbeelden uitzenden?

De officier van justitie beslist of beelden worden uitgezonden. Die kijkt of het gaat om „ernstige strafbare feiten”, en of de ernst van het delict opweegt tegen het schenden van de privacy van een verdachte. Er is geen toestemming van het slachtoffer nodig. Hoe de beelden op tv komen, houdt de ‘politieproducer’ in de gaten. Politie bepaalt de inhoud, de omroep monteert beelden en spreekt voice-overs in. De politieproducer bekijkt het resultaat voor uitzending.

4Doet de politie steeds vaker een beroep op burgers?

Ja. Nieuw is dat burgers gevraagd wordt „mee te rechercheren” zegt Bernhard Jens, woordvoerder van politie Midden-Nederland. Hij zette in 2006 als eerste een cold case online, een moord in 1995 in Nieuwegein. Hij vroeg burgers oplossingen aan te dragen. De oplossing zat er niet tussen. Rechtspsycholoog aan de Vrije Universiteit van Amsterdam Jasper van der Kemp betwijfelt of het een positieve ontwikkeling is. „De keerzijde is dat burgers niet alleen meedenken met de politie maar ook meedoen.” Ze veroordelen verdachten als dader en plaatsen allerlei informatie online. „Precies wat nu met die foto van de verdachten in Eindhoven gebeurt.”