'Zeemuseum staat in zee'

In kustdorp Lauwersoog, Groningen, moet een museum verrijzen met schilderijen over zee en visserij. Het initiatief komt van Thom Mercuur.

Thom Mercuur (72), kunstverzamelaar, tentoonstellingsmaker en oprichter van het in 2004 geopende Museum Belvédère bij Heerenveen, maakte gisteren zijn vergevorderde plannen bekend voor een nieuw museum in de haven van Lauwersoog.

Eb en vloed gaat het heten, net als Mercuurs afscheidstentoonstelling als directeur van Museum Belvédère drie jaar geleden. En net als op die tentoonstelling zal er twintigste-eeuwse en hedendaagse schilderkunst te zien zijn met de zee en visserij als onderwerp.

Dit jaar begint de bouw van het kunstpaviljoen en in de loop van volgend jaar gaat het open.

In uw hoofd bestaat het museum al. Hoe stelt u zich het voor?

„Het staat echt ín de zee, hè, het is een paviljoen op palen. Als het eb is, zie je daaronder de krabbetjes op het slik lopen. Als het vloed is, hangt het boven het water.

„Binnen komt er een ruimte die uitkijkt op de Waddenzee en Schiermonnikoog. Je ziet er elke veerboot en garnalenkotter langskomen die de haven van Lauwersoog in- of uitvaart.”

De kunst moet dus met het uitzicht concurreren, de geschilderde zee met het echte werk?

„Dat valt mee, want je hebt dat uitzicht alleen in het restaurantgedeelte. In de tentoonstellingszalen zijn geen ramen, daar gaat alle aandacht naar de kunst.”

Vanuit de Randstad gezien is Lauwersoog geen plaats waar je gauw en gemakkelijk komt. Is dit nu wel zo’n geschikte locatie voor een modernekunstmuseum?

„Vergis je niet: per jaar komen er 1,8 miljoen mensen. Die komen voor de boot naar Schiermonnikoog en voor de bedrijvigheid in de haven. Het in- en uitvaren van al die boten is iets fascinerends, en het Wad staat niet voor niets op de Werelderfgoedlijst. Dus al die mensen komen voor de zee en de vis, en straks is daar dan een museum dat over zee en vis gaat! Maar dan in de kunst.

„De entree moet niet hoger zijn dan 4 euro. Dat is voor iedereen betaalbaar. Bezoekers krijgen heel uiteenlopende kunst te zien. Zeegezichten van Permeke en Brusselmans, maar ook werk van Dave Meijer en Jonas Snijder, die abstracties maken van het water. Mensen die zich normaal gesproken niet voor moderne kunst interesseren, kun je er zo toch naar leren kijken. Ik ben niet zo’n opvoeder, maar hier zit wel een opvoedende kant aan.”

Hoe denkt u zo’n museum te financieren, in een tijd van drastische bezuinigingen op de kunst?

„De provincie Groningen heeft mij benaderd, niet andersom. Ze hadden gehoord over een eerder plan dat ik had voor een museum met aan de zee gerelateerde kunst, dat niet is doorgegaan.

„De provincie heeft plannen voor het gebied rond Lauwersoog waarin zo’n museum goed past. Dus ik heb er niet zelf mee hoeven leuren. Behalve de provincie betalen er ook sponsors aan mee, en er zijn steeds meer verzamelaars bereid om werk te kopen en in bruikleen te geven.

„Ik betaal het museum dus niet zelf. Maar ik breng wel mijn verzameling maritieme werken in, dat is mijn bijdrage. En het hele idee komt van mij, natuurlijk.”

    • Gijsbert van der Wal