'Toezicht is nog niet goed genoeg'

Rein Jan Hoekstra bekeek het toezicht op advocaten en doet aanbevelingen ter verbetering. Dekens moeten niet ook parttime advocaat willen zijn.

Nederland, Den Haag, 30-11-11 Rein Jan Hoekstra Raad van Commissarissen. © Foto Merlin Daleman

Strafpleiter Bram Moszkowicz liet zich geregeld grote contante bedragen betalen zonder het te melden bij de deken. Advocaat Monique van Hal Scheffer stuurde vervalste rekeningen aan cliënten, en een raadsman uit Leiden werd in mei aangehouden omdat hij de opdrachtgever zou zijn van een huurmoord. Advocaten kwamen het afgelopen jaar regelmatig in opspraak.

Het toezicht op advocaten is nu nog in handen van de advocatuur zelf. Een lokale deken beoordeelt als primus inter pares klachten over collega’s en en geleidt die eventueel door naar een Raad van Discipline. Die kan sancties opleggen.

Maar de dekens vatten hun taak heel verschillend op. De meesten hebben ook nog een eigen advocatenpraktijk. Het leidt ertoe dat advocaten onvoldoende en onvoldoende uniform worden gecontroleerd.

Dat vindt Rein Jan Hoekstra, die sinds een jaar namens de Orde van Advocaten onderzoekt hoe het toezicht verbeterd kan worden. Gisteren bracht hij zijn eindrapport uit.

Intussen heeft staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) een wetsvoorstel ingediend dat onafhankelijk toezicht door niet-advocaten mogelijk maakt. Zo wil hij een ‘blik van buiten’ op de advocatuur laten werpen. Die ontbreekt nu, vindt hij. Volgens Teeven „bevestigt” het rapport van Hoekstra „de noodzaak om het toezicht te verbeteren”.

Kan een cliënt er al van uitgaan dat er goed toezicht is op zijn advocaat?

Hoekstra: „Nog niet. Maar er zijn veel verbeteringen in gang gezet na een kritische tussenrapportage die ik een half jaar geleden schreef. Binnen de advocatuur zie ik dat een besef van urgentie is doorgedrongen. Het allerbelangrijkst is dat het financieel toezicht op advocaten wordt geüniformeerd. Er is nu een afdeling financieel toezicht opgericht die gaat controleren of advocaten zich houden aan de wet die moet voorkomen dat zij geld witwassen. Ik blijf nog een jaartje aan om te zien hoe dat zich ontwikkelt.”

U stelt voor dat alle dekens standaard advocatenkantoren bezoeken, om de boekhouding in te zien. Dat gebeurt al in Den Haag, maar juist daar kwam een grote fraudezaak bij Scheffer advocaten pas aan het licht toen een medewerker aan de bel trok.

„Je kunt niet garanderen dat er nooit meer iets misgaat. Het is de bedoeling dat een deken elk jaar tien procent van de kantoren bezoekt.”

U suggereert in uw rapport dat een deken niet ook een eigen praktijk moet hebben.

„Dat is een heldere conclusie uit wat ik impliciet heb opgeschreven. Ik denk dat het illusoir is om de dekentaken verder te professionaliseren én een praktijk te voeren. Dat kan alleen als hele goede afspraken worden gemaakt met de Orde van Advocaten.”

U vindt dat het niet kan.

„Beter van niet.”

Hoeveel dekens hebben nog een eigen praktijk?

„Bijna allemaal.” 

De gedachte is dat de dekens dan voeling houden met de praktijk.

„Zeker, zodat je weet waar de rotte appels zitten. Maar bij mij geeft het tijdsaspect de doorslag.”

Advocaat Moszkowicz kreeg kritiek van de deken. Maar diezelfde deken heeft hem eerder niet kunnen dwingen zich te laten bijscholen.

„Ik constateer dat er in verschillende arrondissementen verschillend gereageerd wordt als advocaten zich niet voldoende laten bijscholen. Ik adviseer dat overal op dezelfde manier wordt opgetreden.”

Staatssecretaris Teeven wil liever onafhankelijk toezicht op advocaten.

„ Wat mij betreft is zo’n onafhankelijke toezichthouder niet nodig. Overigens houdt ook in de plannen van Teeven de deken een belangrijke rol. Dat het toezicht verbeterd moet worden, staat vast.”

    • Merel Thie