Britten mogen stemmen over de vraag of Groot-Brittannië in de EU moet blijven

Premier David Cameron geeft zijn langverwachte speech over de EU. Als hij de verkiezingen wint in 2015 zal hij een referendum uitschrijven onder de Britse bevolking over de vraag of Groot-Brittannië in de EU moet blijven. Foto Reuters / Suzanne Plunkett

Er komt inderdaad een referendum over de vraag of Groot-Brittannië wel of niet in de Europese Unie moet blijven. Dat zei premier David Cameron zojuist in zijn toespraak over Europa. Hij zal zelf voor stemmen, mits Groot-Brittannië bevoegdheden uit Brussel terugkrijgt.

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Als nwe deal er is, zal Cameron bij referendum met hart en ziel vóór EU-lidmaatschap strijden #thespeech

Cameron wil dat Groot-Brittannië in de EU blijft als een “actieve en toegewijde” lidstaat, maar hij wil wel bevoegdheden terug. Als hij de aankomende verkiezingen wint zal hij zich daar vanaf 2015 hard voor maken. Zijn Conservatieve Partij zal de verkiezingen ingaan met de belofte opnieuw te onderhandelen over het Britse lidmaatschap in de EU.

“Als we een nieuw verdrag hebben, zullen we de Britse bevolking een referendum geven met een hele simpele keuze: wel of niet in de EU blijven onder deze nieuwe voorwaarden.”

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Cameron belooft referendum. Maar in Conservatief partijprogram, moet dus nog wel verkiezingen winnen in 2015 #thespeech

Wanneer het referendum precies plaatsvindt is nog onduidelijk, omdat het niet zeker is dat de conservatieven de verkiezingen winnen. Ze lopen achter op de Arbeiderspartij in opiniepeilingen. Die partij zit nu in de oppositie, terwijl de regeringscoalitie het land door pijnlijke bezuinigingsmaatregelen moet loodsen om het begrotingstekort terug te dringen.

Wel twee belangrijke voorwaarden voor referendum

De inhoud van de toespraak van Cameron lag in de lijn der verwachting, zegt onze correspondent Titia Ketelaar vanuit Londen. Wel is het de eerste keer dat hij zich zo stellig uitlaat over een referendum. Maar daar zitten wel een aantal belangrijke voorwaarden aan, zegt Ketelaar:

“Ten eerste: Cameron moet weer premier worden. Dat betekent dat de conservatieven een absolute meerderheid moeten halen, of de coalitiepartner moet ook een referendum willen. Ten tweede komt het referendum er op basis van een nieuwe relatie met de EU. Dat betekent dat de onderhandelingen daarover moeten slagen. Vragen na afloop van journalisten wat er gebeurt als dat niet lukt, wuifde hij weg: hij zei dat hij een optimist is en dat je geen onderhandelingen ingaat als je denkt dat ze niet lukken.”

Fransen en Duitsers: Europa à la carte bestaat niet

Er bestaat niet zoiets als een “Europa à la carte”, aldus voorzitter Martin Schulz van het Europees Parlement en de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius in een reactie op de speech. Ook de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Guido Westerwelle liet zich in soortgelijke bewoordingen uit.

‘Het doel was vrede, maar is nu welvaart’

Cameron begon zijn speech door te verwijzen naar het verleden: zeventig jaar geleden stonden Europese landen nog los van elkaar, nu leven ze in vrede. Die vrede, en het overbruggen van de verschillen tussen de landen was het eerste doel van de EU, zei hij. En dat doel is nu bereikt. Maar nu wordt de EU volgens Cameron alleen nog maar ingezet om de welvaart veilig te stellen.

Degenen die weigeren te veranderen vormen de grootste bedreiging voor de EU, zegt Cameron. Zoals verwacht, kaartte hij vijf uitdagingen aan waar de EU volgens hem voor staat: het concurrentievermogen verbeteren, flexibiliteit, meer macht naar de lidstaten in plaats van Europa, democratische vertegenwoordiging en verantwoordelijkheid.

‘We zijn een eilandnatie’

Cameron benoemde ook de bijzondere status van Groot-Brittannië in de EU: het land heeft het imago een buitenbeentje te zijn.

“We hebben het karakter van een eilandnatie: onafhankelijk en oprecht, gepassioneerd in de verdediging van onze soevereiniteit. We kunnen dat gevoel niet méér veranderen dan dat we het Kanaal kunnen droogleggen. Onze gemoedstoestand over de EU is meer praktisch dan emotioneel. Voor ons is de Europese Unie een middel om een doel te bereiken - welvaart, stabiliteit, vrijheid en democratie, zowel binnen Europa als daarbuiten. Het is geen doel op zichzelf.”

Lees hier de volledige speech van Cameron.