Toyo Shibata (101) overleden

De Japanse schrijfster Toyo Shibata, die in 2010 opzien baarde door op 99-jarige leeftijd te debuteren als dichteres, is afgelopen zaterdag overleden. Dat heeft haar uitgever Lebowski bekendgemaakt. Van haar debuutbundel werden in Japan anderhalf miljoen exemplaren verkocht.

Shibata begon te dichten na het overlijden van haar echtgenoot, tien jaar geleden. Ze moest op 92-jarige leeftijd vanwege rugklachten stoppen met klassieke dans en begon op advies van haar zoon met het schrijven van poëzie. In 2010 debuteerde Shibata met Geef de moed niet op (Leboskwi) als dichteres. In 2011 verscheen de bundel 100 jaar.

‘Het schrijven van gedichten heeft haar leven zin gegeven’, schreef NRC-recensent Guus Middag in september 2011 in een recensie van Geef de moed niet op

‘Shibata woont nog steeds alleen. Haar man leeft niet meer. Zes dagen per week komt een verzorgster bij haar thuis, en één dag per week haar zoon Ken’ichi, die ook al weer 64 is. Het valt niet mee, vertelt zij in haar gedichten, en in het voorwoord bij haar bundel. Ze voelt zich vaak eenzaam en verdrietig. ‘‘Maar ik bijt iedere keer op mijn tanden, vermaan mezelf, vuur mezelf aan: ‘Geef de moed niet op.’ ’’ Het schrijven van gedichten heeft haar leven zin gegeven, en nog wel meer dan dat. ‘Wat ik heb begrepen door het maken van gedichten, is dat een mensenleven niet alleen uit leed en verdriet bestaat.’

De charme van Shibata’s gedichten lag volgens Middag in Shibato’s zit eerlijkheid, haar ouderdom en haar gevoel voor lichte humor:

‘Dit is het begin van een gedicht over de ziekenhuiskamer waar ze vijf jaar geleden lag, toen ze 95 was. ‘De oudste dat ben ik / met mijn vijfennegentig / Dan vierennegentig negenentachtig zesentachtig / Vier vrouwen in een ziekenkamer.’ ‘

Shibata is 101 geworden.