Polaroids zijn retro, maar vooral een intiem inkijkje

Paul Kooiker: HeavenVan Zoetendaal Publishers, € 55,- **

De schetsen van een schilder. De notities van een dichter. De polaroids van een fotograaf. Hoe bekender het werk, hoe interessanter de oorsprong ervan. Het biedt als het ware een intiem inkijkje in het hoofd van de kunstenaar.

Fotografie als kunstmedium is nog jong, maar ook bij deze discipline krijgen voorstudies steeds meer artistieke waarde. Voordat de fotografie digitaal werd, bood de polaroid de mogelijkheid te schetsen en te perfectioneren. Een polaroid is uniek, in tegenstelling tot een negatief dat zich gemakkelijk laat reproduceren. Inmiddels is de polaroid geen voorstudie meer, maar een eindproduct, als een soort ultiem, zuiver en daarmee waardevol product – een tegengestelde ontwikkeling ten opzichte van de fotografie zelf, en de digitalisering en democratisering van het medium. Door apps als Hipstamatic en Instagram kan iedereen polaroids maken. Het is retro. Het is hip.

Wereldberoemde fotografen als Helmut Newton en Philip-Lorca diCorcia publiceerden al hun polaroidarchieven. En nu ook Paul Kooiker die in het buitenland bekender en meer gewaardeerd is dan in eigen land. Hij selecteerde polaroids uit zijn archief van de afgelopen twaalf jaar. Het boek is opgemaakt als een witte muur met stroken, gegroepeerde beeldonderzoeken. Hierdoor ontstaat een beweging, zoals een ontwikkelingsproces ook een beweging is met uitschieters, successen en missers – die overigens voor een toeschouwer onzichtbaar blijven. Als je het werk van Kooiker kent, is het geweldig om zijn voorstudies te bestuderen. Voor anderen brengt dit boek daar geen verandering in brengt. En dat terwijl Kooiker met zijn polaroidarchief een brug had kunnen slaan tussen zijn werk en het publiek dat zijn werk nog niet kent of waardeert, maar wel verzot is op polaroids.

    • Sterre Sprengers