Fyra vooral kindje van NS Nederland zalvend, België boos

De Belgische spoorwegen stellen Fyra-fabrikant AnsaldoBreda een serieus ultimatum. NS opereert daarentegen behoedzaam, want de Fyra is een ‘Nederlandse’ trein.

Afgezet tegen de spierballentaal van het Belgische spoorbedrijf NMBS, doet het commentaar van de NS over het Fyra-debacle zalvend aan.

„We werken er hard aan om de problemen op te lossen, en dat zouden we niet doen als we er geen vertrouwen in hadden”, zei een NS- woordvoerder gisteren bijvoorbeeld. Een dag eerder had NMBS-topman Marc Descheemaecker gezegd dat hij de problemen „kotsbeu” was. Anders dan NMBS stelt NS ook geen ultimatum aan de Italiaanse Fyra-fabrikant AnsaldoBreda om de treinen weer rijdend te krijgen.

De Fyra is vooral het project van de Nederlandse Spoorwegen. Ten eerste door het aantal bestelde treinen: NS plaatste in 2004 een order van zestien flitstreinen, de NMBS wilde er maar drie. De treinen kosten 21 miljoen euro per stuk. De Fyra nu al afschrijven betekent voor de NS een strop van meer dan 300 miljoen. Volgens NS zijn de drie Belgische Fyra’s nodig om dagelijks de afgesproken tien treinen naar Brussel te laten rijden.

NS is bovendien de ‘uitbater’ van de hogesnelheidslijn (HSL), de Belgische spoorwegen participeren slechts in de Fyra. En de Belgen hebben een alternatief. De NMBS is samen met de Franse en Duitse spoorwegen aandeelhouder van de Thalys, de hogesnelheidstrein die via Brussel naar Frankrijk, Nederland en Duitsland rijdt.

NS daarentegen is ook voor het Nederlandse hogesnelheidsnetwerk tussen Amsterdam en Breda afhankelijk van de nieuwe Fyra-treinen. De oude, gehuurde en overgespoten treinen op dat traject rijden op dit moment wel.

Het grotere geduld van de Nederlandse Spoorwegen met de Fyra-fabrikant is dus uit nood geboren. Terwijl een deel van Nederland dat geduld kwijtraakt: reizigersorganisaties hebben de Fyra al opgegeven, en nu neemt ook de kritiek uit de politiek toe. Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur, PvdA) kondigde aan dat zij de voorwaarden uit de HSL-concessie over stiptheid en reizigerstevredenheid gaat handhaven op straffe van boetes. Tot nu toe kon NS op coulance rekenen. Kamerleden van D66 en CDA vroegen vanochtend om een parlementaire enquête, maar kregen daar geen meerderheid voor.