Caterpillar lijkt slachtoffer van eigen enthousiasme

Als een concern dat graafmachines maakt, zou Caterpillar het belang van ‘graafwerk’ moeten onderkennen. De Amerikaanse machineproducent heeft net 580 miljoen dollar afgeschreven op een Chinese producent van mijnbouwapparatuur die nog geen jaar geleden werd overgenomen. Driekwart van de waarde van de deal is hierdoor in rook opgegaan.

De boekhoudkundige fraude die Caterpillar beweert te hebben aangetroffen bij ERA Mining was misschien niet zichtbaar ten tijde van de aankoop. Maar de snelle groei van de Chinese machineproducent was wel twijfelachtig.

Caterpillar dacht dat ERA, wiens dochteronderneming Siwei de stutten maakt die kolenmijnen moeten behoeden voor instorten, een goede investering was met het oog op de bloei van de Chinese infrastructuursector. De jaarlijkse omzetgroei van het bedrijf van 21 procent sinds 2008 moet aanlokkelijk zijn geweest – genoeg zelfs om de zorgen te verlichten over de ingewikkelde omgekeerde fusie die Siwei in 2010 had doorgemaakt. Uit het bod van Caterpillar bleek geen enkele twijfel: het concern heeft drie maal de omzet van Siwei van het jaar daarvoor betaald – waardoor de marktwaarde van het bedrijf drie maal zo hoog uitkwam als toen het naar de beurs ging.

Die groei was echter afhankelijk van het feit dat het bedrijf de kredieten aan zijn klanten in rap tempo uitbreidde. De uitstaande vorderingen van Siwei – het bedrag dat al deze klanten het bedrijf tezamen zijn verschuldigd – waren sinds 2008 met 58 procent per jaar gestegen, en hadden in 2011 zelfs de complete omzet ingehaald. Zo’n 90 procent van deze schulden was achterstallig toen Caterpillar zijn bod uitbracht. In stukken die bij de overname werden overgelegd, zei ERA dat sommige van deze schulden werden vereffend zodra de betreffende producten waren geïnstalleerd, maar dat de klanten vaak niet eens vertelden wanneer dat was gebeurd.

Onverkochte goederen waren een andere reden die tot behoedzaamheid had moeten nopen. Voor bedrijven die machines op bestelling leveren, is het normaal dat hun producten enige tijd onverkocht in een loods staan. Maar de voorraden van Siwei groeiden in een alarmerend tempo. Eind 2010 was het gemiddeld aantal dagen dat zijn producten en materialen lagen opgeslagen opgelopen tot 414. Dat is twee maal zoveel als tijdens de inzinking van de Chinese groei in 2009.

Geen van deze factoren bewijst op zichzelf dat er iets onoorbaars is voorgevallen. Zaken als het tijdstip waarop inkomsten moeten worden geboekt, en de manier waarop onbetaalde schulden moeten worden behandeld, kunnen ingewikkeld zijn in China waar mondelinge overeenkomsten vaak de plaats innemen van contracten. Maar er waren genoeg aanwijzingen dat de groei van Siwei onhoudbaar was. Caterpillar kan ten prooi zijn gevallen aan fraude, maar lijkt ook een slachtoffer van zijn eigen enthousiasme.

Breakingviews is een dagelijks commentaar vanuit de City in Londen. Vertaling door Menno Grootveld.