Als hij met iemand heeft gerotzooid

In deze serie behandelt redacteur Margot Poll iedere week een relatieprobleem. Vandaag: de betekenis van een keer vreemdgaan.

De kwestie

Een jonge vrouw komt er bij toeval achter dat haar man is vreemdgegaan met iemand uit de vriendenkring. Het was gebeurd voordat hij het wist, biecht hij op. En ja, hij had al een keer met haar gezoend, maar hij benadrukt dat het niet veel betekent, want hij houdt van zijn vrouw.

Wat is er aan de hand?

Volgens een mythe of de waarheid gaan alle mannen een keer vreemd. Of het nu in de studietijd is, vlak voor het gaan samenwonen, voor of in het huwelijk of tijdens de zwangerschapsmaanden van zijn vrouw – hij kan de verleiding niet weerstaan, of zoekt deze zelf op.

Is vreemdgaan zo gewoon? Ik neem de proef op de som en vraag het de echtgenoot van een kennis. Hij kijkt me aan en zegt zichtbaar overvallen en geschrokken: „Ja”. Ik vraag het een student in Groningen. Hij knikt en geeft drie voorbeelden uit eigen omgeving. Ook breng ik het ter sprake bij een collega; die vindt mij redelijk naïef.

De vrouw in ‘de kwestie’ zegt hoe onterend het voor haar is, en hoe onbetrouwbaar haar echtgenoot voor haar is geworden. Zij wil dat hij belooft het nooit meer te doen. De vrouw eist excuses en dan is er niets meer aan de hand. Zij praat er redelijk gemakkelijk overheen. Vaak gaat het zo. Maar zo eenvoudig is het niet, er is natuurlijk wél iets aan de hand.

Een keer vreemdgaan heeft verschillende betekenissen. Het kan passen in een vrije seksuele moraal en dan hebben beide partners er wellicht vrede mee. De man kan vinden dat hij tekortkomt bij zijn partner, eenzaamheid kan een rol spelen, of hij laat zich gemakkelijk verleiden.

De vrouw komt er zelden achter. Het is de man die het opbiecht of onbewust ‘slordig’ is met het afschermen van zijn sms of e-mailberichten. Een vorm van protest, uiting van onvrede: hij wil eigenlijk dat zijn vrouw het weet.

Ging het de man inderdaad om de seks of waren er ook andere, meer onbewuste behoeften in het spel? De een zegt dat hij iets mist in de relatie en het hem niet zozeer om de seks gaat, de ander zegt juist dat het hem puur om de seks te doen is. Er worden evenveel redenen om vreemd te gaan gegeven als er reacties van de echtgenoten zijn te bedenken. Het is als een puzzel, waar de partners nog lang mee bezig zullen zijn.

Wat kun je er aan doen?

Je kunt heel boos worden, ruzie maken en hem uiteindelijk vergeven (al dan niet zo gemakkelijk als de vrouw in ‘de kwestie’), je kunt weggaan (een principiële keuze omdat je vindt dat ontrouw in de relatie niet kan) of je kunt je man in de armen nemen en zeggen hoeveel je van hem houdt. Gun hem dat warme bad en laat hem zelf bedenken welke fout hij heeft gemaakt. Hij is je maatje, en je wilt hier graag samen uit komen. Niet gemakkelijk want als vrouw ben je tot op het bot gekrenkt en diep beledigd. Kun je nog wel naast je echtgenoot liggen als je weet dat hij heeft liggen rotzooien met die vriendin van twee straten verderop?

Natuurlijk moet er ruimte zijn voor de gevoelens die de ontrouw oproept. De vertwijfeling, schuldgevoelens, het verdriet, de geschonden trots, de schaamte en de woede horen er allemaal bij maar uiteindelijk is het goed de betekenis als volwassenen te duiden. Hoe sterker de droom van ‘altijd samen en nooit een ander’ is, hoe harder de landing in de realiteit kan zijn. Echt om elkaar geven betekent ook openstaan voor elkaars moeilijke kanten en die accepteren, of je nu stopt of doorgaat met de relatie.

Kies je voor het laatste dan kan het vreemdgaan een aanleiding zijn om elkaar beter en intenser te leren kennen met als resultaat meer verbondenheid dan voorheen.

De kwaliteit van de relatie wordt namelijk niet bepaald door hoe goed het ogenschijnlijk allemaal gaat, maar hoe goed partners er in slagen elkaar te vinden als het juist moeilijk gaat. Durf je die moeilijke periode samen aan? Sta je er allebei voor open? Een relatietherapeut zal dan ook niet snel op het bankje van de arbiter gaan zitten maar mensen juist helpen elkaar beter te leren kennen. En iedere uitkomst respecteren.

Waar man staat, kan ook vrouw staan en andersom. Langdurig overspel van zowel mannen als vrouwen wordt in een aparte aflevering besproken. Hier gaat het om één keer vreemdgaan.