Weer staat een Gandhi op

Een nieuwe telg uit de Nehru-Gandhidynastie dient zich aan in India. Maar Rahul Gandhi is geen politiek genie.

Rahul Gandhi Foto AFP

Volgens sommigen heeft hij zijn hoofd op het hakblok gelegd, anderen voorspellen dat hij nieuw elan zal brengen in India’s verkalkende politieke bestel. Na lang aarzelen heeft Rahul Gandhi (42) erin toegestemd vicevoorzitter te worden van India’s machtige Congrespartij. Dat wordt gezien als de opstap naar zijn kandidaatstelling voor het premierschap in de verkiezingen van volgend jaar.

De Congrespartij speelt een sleutelrol in India’s democratie – de grootste ter wereld – en regeerde het land decennia lang. De partij is sinds 2004 opnieuw aan de macht. Door het vicevoorzitterschap te aanvaarden is Rahul Gandhi nu de nummer twee in de partij en staat hij nog maar één stap onder zijn van oorsprong Italiaanse moeder Sonia, die partijvoorzitter is. Daarmee begint een nieuwe generatie in de Nehru-Gandhi-dynastie in de Congrespartij, die begon met India’s eerste premier Jawaharlal Nehru. Diens dochter Indira Gandhi, die India lang met straffe hand regeerde, was Rahuls oma. Ook zijn vader Rajiv Gandhi was premier. De twee laatsten werden tijdens hun ambtstermijn om politieke redenen vermoord.

Volgens waarnemers is Rahul Gandhi geen politiek genie. Toen vorig jaar in de door de Congrespartij geleide regering met posten werd geschoven, zeiden partijprominenten, onder wie premier Manmohan Singh, dat een ministerspost was gereserveerd voor Rahul. Maar hij sloeg het aanbod af. Dat had waarschijnlijk te maken met de afstraffing die hij een half jaar daarvoor ondervond, toen het hem niet lukte opnieuw verkozen te worden in zijn kiesdistrict in de politiek belangrijke deelstaat Uttar Pradesh.

Gandhi accepteerde zijn nieuwe positie dit weekeinde op een partijbijeenkomst in Jaipur in een bevlogen toespraak. Daarin beloofde hij meer aandacht te besteden aan de onderkant van de samenleving. Ook nam hij, met weinig gevoel voor zelfkritiek, de politieke praktijk in zijn land onder vuur. „Een handjevol mensen controleert de politiek”, zei hij. „We respecteren geen kennis, maar slechts iemands positie. Het maakt niet uit over hoeveel wijsheid je beschikt. Als je geen hoge positie hebt, heb je niets. Dat is de tragedie van India.” Ook stond hij stil bij de moordaanslagen op zijn oma en zijn vader. Sonia Gandhi en veel partijprominenten luisterden met tranen in hun ogen.

    • Joeri Boom