Slechte taaltest? Meer kans op psychische problemen

Nederland, Rotterdam, 04 juli 2010, huwelijksaanzoek spandoek; " Dewi, wil je met me trauwen" in het centrum van R'dam / taalfout nederlandse taal / trouwen huwelijk aanzoek / Je geliefde ten huwelijk te vragen / foto; Peter Hilz

Pubers hebben een verhoogde kans om als volwassene psychotisch te worden als ze tussen hun dertiende en achttiende achterblijven in hun spraak- en taalontwikkeling. Dat blijkt uit jarenlang Zweeds onderzoek onder ruim 10.000 mannen, geboren in 1953, 1967, 1972 en 1977. Die mannen werden op hun dertiende en hun achttiende (voor het leger) getest.

De verbale prestaties tijdens de puberteit bleken een sterke voorspeller voor schizofrenie en andere psychotische ziekten. De kans op zo’n psychiatrische ziekte werd in dit onderzoek alleen beter bepaald door familiale belasting, dus als ouders of broers of zussen al dezelfde ziekte hadden. De Zweedse onderzoekers publiceerden hun resultaten afgelopen week in het tijdschrift JAMA Psychiatry.

Er is de laatste jaren veel aandacht voor vroege tekenen van psychiatrische ziekten later in het leven. De hoop is dat preventieve maatregelen dan zo’n ernstige ziekte nog tegen kunnen houden.

Eerder is al aangetoond dat achterblijvende schoolprestaties latere psychische ellende voorspellen. Zelfs één slechtere test op 18-jarige leeftijd verhoogt de kans al, maar de verandering over een reeks jaren geeft een veel duidelijker signaal. De achteruitgang over die periode van één standaarddeviatie op de testuitslag verhoogt de kans met ongeveer 40 procent. Alleen voor een bipolaire stoornis (manische depressiviteit) is eerder aangetoond, en ook weer in dit onderzoek, dat daardoor juist mensen worden getroffen die béter scoren dan hun leeftijdgenoten.

De oorzaak van het verband is onbekend. De belangrijkste hypothese, schrijven de onderzoekers, is dat er iets misgaat in de hersenontwikkeling, waardoor zowel taal en spraak achterblijven als later psychische problemen ontstaan. Een andere mogelijke verklaring is dat het achterblijven kan leiden tot een lagere sociaal-economische status die de problemen veroorzaakt.