President Obama, deel twee. Dit zijn zijn vier grootste uitdagingen

Obama vandaag bij zijn inauguratie. Foto AFP / Emmanuel Dunand Obama vandaag bij zijn inauguratie. Foto AFP / Emmanuel Dunand

Barack Obama is officieel begonnen aan zijn tweede termijn. In zo’n tweede termijn worstelen presidenten traditioneel om nog iets voor elkaar te krijgen. Wat belangrijk is, is in de eerste termijn immers al gedaan - of mislukt. Deze vier uitdagingen wachten hem nog.

1) De begroting moet op orde

De heisa in de laatste uren van 2012 om de fiscal cliff was er slechts één teken van: Obama en de Republikeinen zullen ook in zijn tweede termijn lijnrecht tegenover elkaar staan als het om de begroting gaat. De manier waarop Obama daar toen mee omging, laat zien dat hij strijdvaardig is, schreef onze correspondent Guus Valk afgelopen zaterdag in NRC:

“Toen Amerika op 1 januari over de zogeheten ‘begrotingsafgrond’ dreigde te vallen, ging Obama voluit het gevecht aan met de Republikeinen. Het had eenvoudig kunnen mislukken: had hij geen akkoord met de Republikeinen gesloten, dan zou deze maand voor 500 miljard dollar aan belastingverhogingen en bezuinigingen worden ingevoerd – een ramp voor zijn tweede termijn. Toch gaf Obama nauwelijks toe en raakten de Republikeinen in de onderhandelingen het spoor bijster.”

2) Het immigratiebeleid moet op de schop

Obama wil ongeveer tien miljoen illegalen, voornamelijk uit Mexico, uitzicht bieden op een verblijfsvergunning. Het hervormen van de regels voor immigratie vanuit Midden- en Zuid-Amerika was vier jaar geleden al een van zijn beloftes, maar er is te weinig van terechtgekomen. Momenteel is de wetgeving traag, duur en onduidelijk. Ook in deze kwestie zal hij de Republikeinen tegenover zich vinden, maar hij is bereid die strijd aan te gaan.

3) Het wapengeweld moet teruggedrongen

Een belangrijk thema, dat min of meer bij toeval op Obama’s agenda belandde door de schietpartij op de basisschool in Newtown, Connecticut. Onze correspondent Guus Valk:

“Hij had daar in zijn eerste termijn geen zin in: het is electoraal niet slim en de kans op succes is klein. De dood van twintig kinderen en zes volwassenen op de school overtuigden hem van de noodzaak tot hervorming van de wapenwetten. Nooit eerder in de recente geschiedenis kwam een president met zulke vergaande voorstellen als Obama vorige week.”

4) De Amerikaanse invloed in Azië moet groter

Het zal er de schijn van hebben dat Amerika een kleinere rol gaat spelen in de wereld: Obama bemoeit zich minder met het Midden-Oosten en trekt zijn troepen terug uit Afghanistan. Maar de oorlog met onbemande vliegtuigjes, drones, duurt ongezien voort.

Ondertussen kijkt Obama naar Azië, waar de VS meer invloed moet krijgen en de opkomende macht van China wil inperken. Guus Valk daarover:

“Daarbij wil Obama de relatie met de Chinese regering verbeteren. Amerika en China krijgen economisch en militair steeds meer met elkaar te maken, maar nog altijd is de Aziatische grootmacht een raadsel voor de Amerikaanse regering.”

En dan dit nog

Uiteraard is dat niet het enige. De aanhoudende onrust in het Midden-Oosten kan gevolgen hebben voor de olieprijs in de VS. Het nieuwe zorgstelsel, dat er tijdens zijn eerste termijn met pijn en moeite doorheen kwam, moet worden uitgerold. Hij zal zich opnieuw sterk maken voor het homohuwelijk. En dan is er nog de second term curse, waar veel van zijn voorgangers aan ten prooi vielen. Nixon had Watergate, Reagan het Iran-Contra-schandaal, Clinton de Lewinsky-affaire en George W. Bush de moeizame oorlog in Irak, orkaan Katrina en de economische crisis. Ligt een schandaal ook bij Obama op de loer? De man wiens droom het was om geschiedenis te schrijven met zijn presidentschap zal het uit alle macht proberen te voorkomen.