Likud is oude koek, Bennett is de rijzende ster

De nieuwe uiterst rechtse partij Joods Huis doet het erg goed in de peilingen. Leider Naftali Bennett wil grote stukken Palestijns land annexeren.

In this Wednesday, Dec. 26, 2012 photo, Naftali Bennett, head of the Jewish Home party, speaks in Ashdod, Israel. The charismatic new leader of Israel's Jewish religious right is siphoning a large chunk of votes from the prime minister's party, according to polls ahead of Jan. 22 elections, and if the trend continues, the high-tech millionaire and former commando could emerge as a powerful voice opposing Palestinian statehood. (AP Photo/Ariel Schalit) AP

Als Naftali Bennett de Grote Synagoge in Jeruzalem binnenstapt, wordt hij omsingeld door de pers, die een Likud-minister links laat liggen. Likud is oude koek. Bennett is de rijzende ster. Zijn uiterst rechtse partij Joods Huis wordt morgen bij de verkiezingen, mogelijk de derde partij van het land. Een campagnemedewerker fronst verbaasd. „Hij lijkt wel de Messias.”

Zijn populariteit lijkt ook Bennett te verrassen. Tijdens een debat in de synagoge springt om zijn lippen steeds een glimlachje. Soms lijkt het vals, dan weer verlegen. Evenzo is het lastig te peilen hoe radicaal deze nieuwkomer is. Hij doet duidelijk zijn best om redelijk en eenvoudig over te komen, en wordt geholpen door zijn eloquentie en jongensachtige charme. De zaal klapt en juicht.

De voornaamste aantrekkingskracht van Naftali Bennett is Naftali Bennett. Hij is nog jong (40), opgewekt en onbesmet. Aan hem kleven geen corruptieschandalen, hij lijkt van onbesproken gedrag. Sterker: hij diende de meest prestigieuze legereenheid, Sayeret Matkal, en hij verkocht zijn softwarebedrijf voor 100 miljoen euro. Dit is het type cv waarmee je Israëlische harten verovert.

Bennett is echter de schrik van het Westen, vanwege zijn plannen om grote delen van de bezette Westelijke Jordaanoever te annexeren. Het gaat om 62 procent (alias zone C) waar nu al 350.000 Israëlische kolonisten wonen, en volgens de Verenigde Naties nog 150.000 Palestijnen. Bennett gelooft niet in vredesonderhandelingen en is faliekant tegen een onafhankelijke Palestijnse staat.

Net als de meeste kolonisten rekent Bennett zich tot de modern-orthodoxe (of religieus-zionistische) stroming binnen het jodendom. Hij gelooft dat God het land waarop nu Palestijnen wonen aan de joden heeft gegeven. Bennett woonde een tijd in een nederzetting in bezet gebied, was zelfs hoofd van de kolonistenkoepelorganisatie en zal straks vooral stemmen onder kolonisten trekken.

Maar Bennett doet het ook goed bij seculiere kiezers binnen Israëls grenzen. Hij woont tegenwoordig gewoon in Raanana, ten noorden van Tel Aviv. En hij draagt geen grote gebreide keppel, zoals veel radicale kolonisten, maar een kleine. Hij oogt modern, met zijn gemillimeterde haren, kaki broeken en zijn iPhone. Bennett lijkt de volmaakte mix van een zeer diverse en verdeelde samenleving.

En bruggen bouwen is precies wat hij wil, zegt Bennett tijdens het debat in de synagoge. „Wij zien niet of je een keppeltje draagt of niet. Wij willen de barrières tussen alle groepen opheffen.” De natie verenigen is het eerste programmapunt van Joods Huis. Op twee komt ‘joodse waarden herstellen’, onder andere via het onderwijs. Kinderen moeten leren dat het cool is om jood en zionist te zijn.

Om meer stemmen uit het centrum of zelfs de linkerhoek te trekken, benadrukt Bennett de laatste weken vooral zijn economische programma. „Mijn agenda is zo sociaal als die van de Arbeidspartij”, aldus Bennett bij het debat. „Onze standpunten zijn voor 70 procent gelijk. De overige 30 procent gaat om de Palestijnen. Maar is dat het enige wat ons bezig houdt, het allerbelangrijkste? Nee toch.”

Voor de internationale gemeenschap is de Palestijnse kwestie wel degelijk het belangrijkst. Bennett maakt er geen geheim van dat hij wil deelnemen aan de volgende coalitie, die opnieuw zal worden geleid door premier Netanyahu van Likud. Als de regering op deze manier weer een ruk naar rechts maakt, wordt het internationale isolement waarin Israël verkeert alleen maar groter.

Dat vindt Amichay Ben Saadon (19) alleen maar mooi. Hij deelt vrijwillig folders voor Bennett uit in de grote nederzetting Maale Adumim. „Want Bennett zegt wat iedereen denkt maar niet durft te zeggen: Wij hebben dit land van God gekregen. Het kan ons niet schelen wat de wereld ervan vindt.”

    • Leonie van Nierop