Ansaldo in VS: 'één lange soap'

Van Washington tot Boston en Los Angeles : Ansaldo levert goedkope metrostellen, belooft veel maar maakt weinig waar.

Een gigantisch vrachtvliegtuig landt op het vliegveld van Los Angeles. De laadklep gaat langzaam open; in de laadruimte zit een light rail-toestel van de Italiaanse treinfabrikant AnsaldoBreda. Het is de eerste levering van een order van vijftig toestellen voor de lokale metro. Het is „een belangrijke dag”, zeggen de directeuren van het metrobedrijf en AnsaldoBreda.

Ten tijde van het flitsende filmpje, te zien op de Amerikaanse website van de Italiaanse treinfabrikant, zijn de verhoudingen nog goed. Maar al snel gaat het minder. Na deze eerste levering in 2005 worden treinen te laat geleverd – een deel is zelfs drie jaar over datum. Bovendien zijn de toestellen bijna drieduizend kilo zwaarder dan afgesproken, wat kan leiden tot schade aan rails en infrastructuur. Volgens het vervoerbedrijf komt AnsaldoBreda zijn verplichtingen niet na, andersom is de beschuldiging dat er steeds nieuwe eisen aan de treinen gesteld worden.

Zomaar wat ervaringen van AnsaldoBreda, de bouwer van de Fyra? Niet echt. Het Italiaanse bedrijf heeft nogal wat problematische ervaringen in de VS. Van Los Angeles tot Boston, van Miami tot Washington – overal is er wel wat.

En ook overal laten overheden zich telkens weer opnieuw in met het bedrijf. Want ondanks de problemen met het bedrijf doet Los Angeles in 2009 opnieuw zaken met ze. De MTA heeft nog eens honderd nieuwe toestellen nodig – AnsaldoBreda belooft een fabriek in de stad te openen als zij de opdracht krijgt, om de werkgelegenheid te stimuleren. Amerika zit vol in de crisis, de werkloosheid is op recordhoogtes en de vakbonden worden enthousiast van het American jobs-argument. De stad gunt de opdracht aan AnsaldoBreda, maar vlak voor het sluiten van het contract komt het bedrijf zelf met nieuwe eisen. Na maanden van moeizame onderhandelingen ketst de overeenkomst op het laatste moment af en komt de, in de woorden van Los Angeles Times, „langst lopende publieke soap” in de entertainmentstad ten einde.

Andere steden dan. In hoofdstad Washington kampt de lokale metro met falend materieel. The Washington Post wijdde in 2005, toen de Nederlandse aanbesteding al uitgeschreven was, een serie artikelen aan de problemen van de lokale metro. Bij Ansaldo-toestellen werden significant meer technische mankementen gemeld dan bij toestellen van andere fabrikanten. En bij treinstellen van anderen die door AnsaldoBreda onderhouden waren vallen haperende motoren, slechte gefabriceerde hardware en waterlekkages gerapporteerd.

In 2009 vond in Washington een zeer ernstig ongeluk plaats met een toestel van AnsaldoBreda, waarbij negen doden en tientallen gewonden vielen. De metromaatschappij en drie leveranciers van materieel – waaronder Ansaldo STS USA, een ander dochterbedrijf van het industrieconglomeraat Finmecanica – erkennen aansprakelijkheid en komen uiteindelijk een schikking overeen met nabestaanden van zeven van de dodelijke slachtoffers. In de VS was Ansaldo gisteren niet bereikbaar voor commentaar, in Italië werd vanochtend de telefoon niet opgenomen voor een reactie.

In Boston sloot de Massachusetts Bay Transportation Authority in 1995 een contract met een voorganger van Ansaldo voor levering van honderd toestellen voor 222 miljoen dollar. Tien jaar, en veel technische problemen later, maakt het transportbedrijf een einde aan de samenwerking. Lokale media schrijven dat het vervoerbedrijf de problemen samenvat als „onze slechtste aanschaf ooit”. AnsaldoBreda daarentegen klaagde het metrobedrijf aan voor 50 miljoen dollar wegens schending van de voorwaarden in het contract.

De partijen schikken – zoals gebruikelijk. Maar wat niemand verwacht, gebeurt dan toch. Boston gaat opnieuw zakelijk verder met het bedrijf. Vijfentachtig van de treinen zouden gerepareerd worden, de vijftien overige zouden dienen als materiaal daarvoor. En nog eens tien nieuwe metrostellen worden gekocht.

Op de Italiaanse website van AnsaldoBreda staat ook vandaag nog een positief persbericht bovenaan: ‘Ansaldo wint de concessie 136 metro’s te bouwen voor de stad Miami’. De beslissing is evenwel omstreden: concurrent CAF-USA, een dochteronderneming van een Spaanse treinfabrikant, heeft een officiële klacht ingediend bij de Amerikaanse toezichthouder omdat AnsaldoBreda in Miami – net als eerder in Los Angeles – beloofde een fabriek te bouwen. Oneerlijke concurrentie, zeggen de Spanjaarden.

„De regio beveelt een bedrijf aan met een geschiedenis van prestatieproblemen”, stelt de advocaat van CAF-USA. Maar volgens burgemeester Carlos Giménez biedt Ansolno „de beste prijs aan de county Miami-Dade en de belastingbetalers die wij dienen.”

    • Eva de Valk