Loonstijging leidt tot Haags brandje

Meer koopkracht helpt de economie. Maar waar moet die vandaan komen? In de coalitie staan twee visies tegenover elkaar.

De minister van Sociale Zaken die af wil van de loonmatiging? Opschudding in Den Haag.

In een interview met Het Financieele Dagblad hield vicepremier en minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (PvdA) vrijdagochtend een pleidooi voor loonstijging. Zo stond het althans in de krant. Meer loon zou goed zijn voor de sukkelende Nederlandse economie, aldus de bewindsman. „Het zou wel helpen als Nederlanders weer wat meer koopkracht krijgen. Dat kan onder meer via de loonontwikkeling.” Waarbij hij aantekende als minister niet over de hoogte van de lonen te gaan – dat is een zaak tussen de vakbonden en de werkgevers.

Gefronste wenkbrauwen in Den Haag. Want Asschers pleidooi gaat in tegen het beleid van zijn eigen kabinet, dat de ambtenarensalarissen in 2012 en 2013 heeft bevroren. Met name Asschers coalitiepartner, de VVD van premier Rutte, is gebrand op loonmatiging. Ook de werkgevers waren niet blij met Asschers uitspraken. „Wij denken dat de minister zich vergist”, liet een woordvoerder van VNO-NCW weten. „We zien dit als een beginnersfoutje.”

En zo kwam gisteren al snel de nuancering. Hij had het woord loonstijging niet gebruikt, zei Asscher na afloop van de ministerraad. Hij had alleen gezegd dat meer koopkracht de economie zou helpen.

Premier Rutte deed de woorden van Asscher tijdens zijn wekelijkse persconferentie af als een intellectuele exercitie. Natuurlijk kent loonmatiging behalve voordelen óók nadelen, doceerde de premier: het is goed voor de export en de werkgelegenheid, maar slecht voor de binnenlandse consumptie. Verrast was Rutte niet door het interview. De vicepremier had hem ’s ochtends een smsje gestuurd dat het FD wel erg kort door de bocht was gegaan.

Brandje geblust. Maar de politieke gevoeligheid van het onderwerp is weer eens aangetoond. Coalitiepartners VVD en PvdA denken fundamenteel anders over het oplossen van de economische crisis: de PvdA wil de economie het liefst vanuit de overheid stimuleren, de VVD hecht juist aan een zo klein mogelijk begrotingstekort.

In het regeerakkoord is gekozen voor de VVD-lijn. Maar nu de economische voorspellingen voor 2013 slechter zijn dan verwacht, zeggen steeds meer economen dat een het streng begrotingsbeleid van Rutte II de Nederlandse economie wel eens extra lang in recessie zou kunnen houden. Ze betwijfelen of het kabinet onder alle omstandigheden moet vasthouden aan de ‘heilige’ norm van 3 procent begrotingstekort.

Dit voorjaar beslist het kabinet of er extra bezuinigingen nodig zijn.