Zelfmoord Rus in detentiecentrum

Een Russische asielzoeker heeft zelfmoord gepleegd in een detentiecentrum in Rotterdam. Zijn vrienden geven Rusland en Nederland de schuld.

Een door Nederland afgewezen asielzoeker uit Rusland heeft gisteren in het detentiecentrum bij Rotterdam Airport een eind aan zijn leven gemaakt.

De dood van Aleksandr Dolmatov (35) heeft in Rusland tot vragen geleid. Vandaag hielden sympathisanten een ‘piket’ bij de Nederlandse ambassade in Moskou. De meestal zorgvuldige internetkrant Gazeta.ru meldt dat de afwijzing van het asielverzoek samenhangt met het feit dat Nederland een „rechtse regering heeft”.

Aleksandr Dolmatov nam vorig voorjaar deel aan betogingen tegen de herverkiezing van president Poetin. De ingenieur vroeg afgelopen zomer in Nederland asiel aan. Hij dacht gevaar te lopen, als activist bij de oppositiegroep Ander Rusland van de ‘nationaal bolsjewistische’ schrijver/politicus Edoeard Limonov. In mei vorig jaar, tijdens een demonstratie aan de vooravond van de inauguratie van Poetin, werd Dolmatov gearresteerd. Toen hij weer op vrije voeten was, zou de geheime dienst FSB hem hebben gevolgd. Nadat hij via Kiev naar Nederland was uitgeweken, deed de FSB huiszoeking bij zijn ouders.

Dolmatov vreesde dat deze druk van justitie en staatsveiligheidsdienst verband hield met zijn werk in de Russische wapenindustrie. Hij was als ingenieur verbonden aan een ‘constructiebureau voor raketwapens’ in Koroljov, een stad ten noordoosten van Moskou. Zijn asielverzoek werd door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) afgewezen.

Volgens een woordvoerder van staatssecretaris Teeven (Veiligheid & Justitie, VVD) heeft Dolmatov een brief aan zijn moeder achtergelaten. Daarin zou hij „tragische, maar persoonlijke levensvragen” beschrijven. De redenen voor zijn verblijf in Nederland bleven in de brief onbesproken, aldus het ministerie. Op grond van eerdere rapportages was hij wel geplaatst op de afdeling voor asielzoekers met psychische problemen.

Advocaat Jevgenij Archipov van oppositiegroep Ander Rusland legt de verantwoordelijkheid voor de zelfmoord bij beide staten. Volgens hem had Dolmatov al twee zelfmoordpogingen gedaan en moet hij zich in de asielopvang vernederd hebben gevoeld. „Ik snap niet hoe je een ingenieur in dezelfde opvang kunt zetten als economische vluchtelingen uit de derde wereld, met van alles op hun kerfstok.” Limonov van Een Ander Rusland reageerde terughoudender: „We kennen de details nog niet.”