Woonwagenflop toont zwakke plek Eindhoven

Uit het fiasco met de Eindhovense woonwagenverhuizing zijn twee conclusies te trekken. Die zijn niet nieuw en daarom extra treurig. Gemeentelijk woonwagenbeleid komt nog te vaak neer op negeren, wegkijken en gedogen, waardoor vrijplaatsen kunnen ontstaan. En dus een voedingsbodem voor eigenrichting, isolement, criminaliteit en sociale achterstand. En: het financieel beheer bij gemeenten, in ieder geval in Eindhoven, is niet op orde.

In de vijfde grote stad van Nederland werd de verhuizing van 32 woonwagens over een afstand van 400 meter een aanmerkelijk financieel debacle. Met een hoofdrol voor een ingehuurde projectleider die nu wordt beschuldigd van valsheid in geschrifte. De gemeente is 2,2 miljoen euro kwijt, tot nu toe. De administratie van het project is een chaos. Interne controle ontbrak. Taxaties zijn mogelijk frauduleus. Bewoners leden kennelijk veel schade aan hun woningen. Maar profiteerden mogelijk ook van veel te hoge vergoedingen.

Of er kwade opzet in het spel was, of er geld aan de strijkstok is blijven hangen, moet nog door justitie worden vastgesteld. De gemeente heeft wel ambtenaren berispt die verzuimden de uitgaven te controleren. De projectleider lijkt jarenlang zo over een blanco chequeboek te hebben beschikt.

Dat lijkt nog de ernstigste constatering – in een tijd waarin de gemeenten steeds meer taken van het Rijk moeten overnemen, blijkt de financiële controle op lokaal niveau ernstig tekort te schieten. Waarom zou een gemeente die tonnen laat weglekken in een verhuisproject, wel in staat zijn om vanaf 2015 de AWBZ te bestieren? Dat is des te verontrustender, omdat Eindhoven ruimschoots boven de grens van 100.000 inwoners valt waarmee het kabinet-Rutte kleinere gemeenten tot fusie wil aanzetten. Deze gemeenten worden sinds dit regeerakkoord in ieder geval beschouwd als duur en ondoelmatig. Aan grotere gemeenten kan nu ook getwijfeld worden. In elk geval aan Eindhoven.

Evenmin nieuw is het feit dat de lokale overheid liefst met een grote boog om de woonwagenproblematiek heenloopt. Dat leidde tot uitbesteding van het project. En wellicht ook tot desinteresse bij de uitvoering. Het resultaat is een bestuurlijke wanprestatie.

De uitdaging voor het lokale bestuur is bekend. Herstel het vertrouwen. Bejegen woonwagenbewoners net zo als bewoners van andere achterstandswijken. Pak vrijplaatsen aan. En het geforceerd handhaven van woonwagenwijkjes met verhuisvoorrechten lijkt zijn langste tijd wel te hebben gehad.