Nederlanders maken zich echt wel zorgen over Syrië

Aandacht voor de crisis in Syrië is van levensbelang, constateert directeur-generaal van het internationale Rode Kruis, Yves Daccord (‘De roep om in te grijpen is verstomd’, nrc.next, 15 januari).

In Nederland is echter geen gebrek aan aandacht en bezorgdheid voor het Syrische conflict, laat recent onderzoek van NCDO zien. De ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking zegt zich persoonlijk zorgen te maken over de situatie in Syrië. Driekwart volgt het nieuws rondom het conflict en bijna de helft van de Nederlanders beschouwt de situatie als een probleem dat niet alleen de lokale bevolking of regio aangaat, maar de hele wereld raakt.

Ondanks deze bezorgdheid blijft de actiebereidheid ten aanzien van het conflict in Syrië laag, constateert ook Daccord. Uit eigen onderzoek van het Rode Kruis in maart 2012 bleek dat de geefbereidheid relatief laag is: men zegt waarschijnlijk niet te zullen geven aan een inzamelingsactie voor Syrië.

Ook ingrijpen door de Nederlandse overheid wordt door de bevolking niet ondersteund, laat het NCDO zien: slechts 17 procent steunt een Nederlandse deelname aan een eventuele internationale missie naar Syrië.

De conclusie van het bovenstaande zou eenvoudig kunnen zijn dat de Nederlandse bevolking zich naar binnen keert wanneer het gaat over het aanpakken van problemen die zich niet ‘hier’ maar ‘daar’ afspelen. Die conclusie sluit aan bij het kwartaalbericht Burgerperspectieven van het SCP van 28 december. Hierin stelt het SCP dat de Nederlandse bevolking wil dat de regering zich meer bezighoudt met problemen in Nederland en minder met problemen in het buitenland.

Volgens het SCP is deze in toenemende mate naar binnen gerichte blik het directe gevolg van de economische crisis: men vindt dat Nederland in tijden van crisis eerst zelf de zaken op orde moet stellen. Yves Daccord geeft als aanvullende verklaring voor de lage actiebereidheid in het geval van Syrië dat het conflict te complex is. Mensen verliezen daardoor hun aandacht. Bovendien heeft men er maar weinig vertrouwen in dat het gedoneerde geld aan internationale hulporganisaties goed terecht komt.

Zowel de verklaring van Daccord als het SCP voor het uitblijven van steun zijn plausibel, maar missen een belangrijk punt, namelijk: de schuldvraag. NCDO onderzoek laat zien dat de ruime meerderheid van de bevolking de schuld voor het ontstaan van het conflict in Syrië neerlegt bij de Syrische overheid en bevolking. Het conflict heeft dus duidelijk een lokale oorzaak en wordt niet gezien als het (indirecte) gevolg van internationale ontwikkelingen. Ze moeten het in Syrië dan ook maar zelf oplossen, aldus de Nederlandse bevolking.

Nederlanders blijken zich dus wel degelijk zich zorgen te maken over mondiale vraagstukken zoals het conflict in Syrië, maar bij het mogelijk ingrijpen van de Nederlandse overheid lijkt de schuldvraag van het probleem een cruciale rol te spelen. Een lokale oorzaak vraagt om een lokale oplossing, ook al maakt men zich zorgen.

Evelien Boonstoppel en Christine Carabain

Onderzoekers voor NCDO, het kennis en advies centrum voor mondiaal burgerschap en internationale samenwerking