Man, duw je personages toch het ravijn in

Michael Palin: De waarheid. Vert. Noor Koch, Anthos, 335 blz. € 19,95 **

Wie naar aanleiding van de titel een zwaar filosofisch werk verwacht, komt bedrogen uit. De waarheid is een niet al te diepgravende roman van Michael Palin, ooit een van de mannen die verantwoordelijk was voor de vernieuwende Britse humor van Monty Python’s Flying Circus. Later maakte hij naam als reisschrijver en beminnelijke presentator van reisprogramma’s. De waarheid is zijn tweede roman.

Hoofdpersoon is Keith Mabbut. Ooit bracht hij als onderzoeksjournalist milieuschandalen aan het licht, maar nu schrijft hij vooral in opdracht van bedrijven. Opeens krijgt hij het lucratieve aanbod de biografie te schrijven van de mysterieuze Hamish Melville, een bejaarde milieuactivist die al veel journalisten het bos in heeft gestuurd.

Mabbut neemt de opdracht aan en reist zijn onderwerp achterna, maar hoe meer hij zich in het leven van Melville verdiept, hoe duidelijker het wordt dat niet alles is zoals het lijkt. Uiteraard verwachtte je dat al als lezer. Dat zorgt ervoor dat het boek ondanks de in het plot ingebouwde verrassingen voortkabbelt. Het is een beetje spannend, een beetje satirisch, nergens versnelt je hartslag.

De roman wordt enigszins gered door hoofdpersoon Mabbut, die behalve met zijn biografie van Melville ook worstelt met zijn dierbaren: zijn ex, zijn vriendin, zijn dochter. Hij is eigenlijk te zachtmoedig en te bescheiden om een nietsontziende biografie te schrijven, en dat weet hij zelf ook: om zichzelf voor te houden dat hij hard en meedogenloos moet zijn, hangt hij boven zijn bureau een foto van Moeder Theresa met een grote streep door haar hoofd.

Toch had je hem iets meer daadkracht toegewenst. Mabbut is zo sympathiek en beminnelijk, dat je de indruk krijgt dat ook zijn schepper voor hem is gevallen en hem nergens in echt grote problemen durft te brengen. Een schrijver moet een schoft voor zijn personages kunnen zijn. Als ze aan de rand van de afgrond staan, moet hij ze een harde duw durven te geven. Palin is geen schoft, hij bouwt liever een hekje.

En dat maakt De waarheid onderhoudend, sympathiek, maar ook een beetje braaf – eigenlijk alles wat je je bij de auteur voorstelt. Misschien had Palin tijdens het schrijven een portret van zichzelf boven zijn bureau moeten hangen met een grote streep door zijn hoofd. Wie weet wat voor boek dat had opgeleverd.