Piet en Hans leggen het af tegen Primark

Prijsvechters in kleren en schoenen gaan de één na de ander failliet. Door de crisis. Maar ook doordat ze niet hip genoeg zijn. En door de komst van de webwinkel natuurlijk.

Redacteur Detailhandel

Amsterdam. In een Fries dorp als Surhuisterveen, dat nog geen zesduizend inwoners telt, bestaat Henk nog. Op de gevel van zijn winkel aan De Kolk, dé winkelstraat van het dorp, prijkt nog even fier als vroeger de slogan: ‘Van boven tot onder goed’.

Na zijn faillissement in september maakte Henk ten Hoor Textiel, zoals de textielketen voluit heet, een doorstart. Onder dezelfde naam, maar met een andere eigenaar. De Arnhemse zakenman Ronald Verheij heeft via zijn bv Romani Beleggingen zestig van de 103 winkels van Henk overgenomen. Hierdoor konden 250 van de 425 medewerkers hun baan behouden. Multimiljonair Verheij is grootaandeelhouder van Witteveen Mode, een keten van honderd zaken.

Met ‘Piet’ – „de sympathiekste winkel van Nederland” – liep het minder goed af. Op de website van deze Brabantse textielketen staat weliswaar met grote letters: ‘Piet is niet failliet. Lees hoe het echt zit’. Maar wie nu denkt dat Piet níét stopt, heeft het mis. „Wij zijn niet failliet, maar hebben vanwege de slechte marktomstandigheden en financiële situatie er zelf voor gekozen om onze activiteiten gefaseerd af te bouwen. De webshop en een aantal winkels zijn inmiddels al gesloten. Deze maanden sluiten we de overige winkels.”

Het gaat slecht met de kledingbranche, in alle segmenten. Verschillende winkels hebben het niet gered. Hans Textiel ging twee jaar geleden al failliet. Landgraaf, Léon Mode, Henk en Piet vielen het afgelopen half jaar om. En in december werd bekend dat het herenmodemerk JC Rags en het damesmodemerk Dept uit Den Bosch failliet zijn. De bedrijfstak krijgt nu pas de echte klappen van de economische crisis, blijkt uit een rapport van het ING Economisch Bureau van half december. Stelden consumenten eerder met name de grotere aankopen uit, zoals meubels en auto’s, intussen is het de kleding- en schoenenbranche die meer en meer de gevolgen van de crisis ondervindt.

Op basis van de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek hebben ING-economen berekend dat de kledingwinkels in 2012 een omzetverlies lijden van 3 procent. Voor dit jaar verwacht ING een krimp van 2 procent. De kledingbranche, een markt van 8 miljard euro en 80.000 banen, zou dan 12 procent gekrompen zijn ten opzichte van 2007.

Een van de lastenverzwaringen die de consument nu al in zijn portemonnee voelt, is de btw-verhoging van 19 naar 21 procent, die per 1 oktober is ingevoerd. Onderzoeksbureau GfK concludeerde onlangs dat vooral vrouwen, dertigers en veertigers en mensen met een modaal of lager inkomen van plan zijn minder te besteden aan kleding, woonaccessoires en elektronica.

Maar die btw-verhoging kwam ná de faillissementen van Hans, Henk en Piet, dus dat hogere belastingtarief kan daar niet aan ten grondslag hebben gelegen. Het probleem van met name de goedkopere textielsupermarkten is fundamenteler: zij worden voorbijgestreefd door winkels als Primark, H&M en Zara, internationaal opererende modeketens uit Ierland, Zweden en Spanje die vanwege hun omvang goedkope kleding kunnen (laten) produceren. H&M heeft meer dan 1.700 filialen in meer dan 34 landen, waaronder 122 winkels in Nederland.

Tal van soortgelijke ketens staan te trappelen om winkels te openen in Nederland en marktaandeel naar zich toe te trekken. Denk aan het Amerikaanse Forever 21, het Japanse Uniqlo en de Britse Topshop. Deze kledingwinkels verkopen aansprekende, eigentijdse kleding voor weinig geld: een gouden formule.

Kwalitatief doen de meeste textielsupers niet onder voor hun modieuze concurrenten, maar waar jongeren niet gezien willen worden in een Wibra of Zeeman, is een Primark – waar een shirtje even weinig, of zelfs nog minder, kost – juist hip.

En dan zijn er nog de webwinkels. Volgens GfK is het online aandeel in kleding (exclusief onderkleding) gestegen van 5,5 procent in 2009 naar 9,4 procent in 2012. En de groei van internet zet door, voorziet ING. De online kledingverkoop zal op termijn naar schatting 30 procent van de totale markt omvatten.

    • Barbara Rijlaarsdam