Obama zet hard in tegen wapenlobby

Omringd door kinderen maakte president Obama gisteren het terugdringen van vuurwapengeweld in de VS tot politieke missie.

President Barack Obama gaat in zijn tweede termijn in het Witte Huis een harde strijd aan met het Congres en de wapenlobby over vuurwapenbezit. Dat werd gisteren duidelijk toen hij een reeks presidentiële besluiten en wetsvoorstellen presenteerde om het vuurwapengeweld tegen te gaan. Het pakket is ambitieuzer dan elk ander voorstel van een naoorlogse president.

„Als we ook maar één leven kunnen redden, dan zijn we verplicht dat te doen”, zei Obama. Volgens hem wordt Amerika geteisterd door een „epidemie van vuurwapengeweld”. „Dit is niet langer te tolereren.”

Obama presenteerde gisteren 23 zogeheten presidentiële besluiten, initiatieven die hij op eigen houtje kan uitvoeren. Dat geldt niet voor de (wets-)voorstellen, die zonder steun in het Congres onhaalbaar zijn. Zo wil Obama het in 2004 verlopen federale verbod op zware semi-automatische wapens weer invoeren. Ook wil hij de toegestane hoeveelheid munitie in een magazijn beperken. De Republikeinen zijn fel tegen deze plannen. Andere voorstellen zijn minder omstreden. Obama wil dat de achtergrond van een koper van een wapen streng en via landelijke normen gecontroleerd wordt. Ook zal hij strengere regels voorstellen voor het onderhands doorverkopen van wapens.

Obama kondigde vorige maand aan met maatregelen te komen, vlak na de schietpartij op de basisschool Sandy Hook in Newtown. Daar werden twintig jonge kinderen en zes volwassenen gedood. Obama vroeg vicepresident Biden met voorstellen te komen om de veiligheid te verbeteren. Biden bracht deze week verslag uit. Sinds Newtown, zei Obama , zijn meer dan 900 Amerikanen door vuurwapengeweld om het leven gekomen.

In Obama’s tweede termijn, die zondag begint, zal een gevecht met het Congres over dit wapenbezit een belangrijk thema worden. De president neemt in grote dossiers de laatste maanden een harde, bijna compromisloze houding aan jegens de Republikeinen. Zijn toon gisteren was even strijdbaar als de afgelopen weken, toen hij een conflict met de Republikeinen had over de zogeheten begrotingsafgrond.

Voor een verbod op semi-automatische wapens is geen meerderheid in het Huis van Afgevaardigden omdat de Republikeinen (en enkele conservatieve Democraten) tegen zijn. Maar er zijn ook voorstellen die wel kansrijk zijn. Ook zijn veel Republikeinen voor strengere controles op de kopers van vuurwapens.

Jarenlang heeft het Congres het overheidsorgaan lamgelegd dat de controle op vuurwapenbezit moet uitvoeren. Het Congres blokkeert al zes jaar de benoeming van een directeur voor het Bureau voor Alcohol, Tabak, Vuurwapens en Explosieven, uit vrees dat die streng zal toezien op vuurwapens. Obama schoof gisteren zelf een directeur naar voren. Het Congres zal die benoeming vermoedelijk niet tegenhouden.

Het ziet er dus naar uit dat Obama tenminste een deel van zijn agenda kan doorvoeren, al zijn veel maatregelen ook praktisch lastig uitvoerbaar. Zo is het vrijwel onmogelijk iets te doen aan de 300 miljoen vuurwapens die nu al in particulier bezit zijn.

De president presenteerde zichzelf als een politieke buitenstaander, die alleen de wil van het Amerikaanse volk uitvoert. Hij liet zich tijdens zijn persconferentie omringen door burgers, onder wie veel kinderen. Hij las brieven voor van kinderen die om actie tegen vuurwapengeweld vragen. Tegenstanders van strengere wapenwetten schilderde hij af als een elite, alleen uit op eigen belangen.

Het pro-vuurwapenkamp noemt Obama juist elitair. De National Rifle Association publiceerde een dag eerder een spotje waarin Obama een „elitaire hypocriet” wordt genoemd, die zijn eigen kinderen wel door gewapende bewakers laat beveiligen.

Kogels hamsteren in VS: pagina 11

    • Guus Valk