Drie Tilburgse psychologen ‘onzorgvuldig’

De Universiteit van Tilburg (UvT) heeft „passende maatregelen” genomen tegen drie psychologen vanwege „grove onzorgvuldigheden en slordigheden” bij de uitvoering van wetenschappelijk onderzoek. De UvT heeft het werk van deze psychologen tegen het licht gehouden na een vertrouwelijke melding van de commissie-Levelt, die afgelopen jaar alle publicaties van de Tilburgse psycholoog Diederik Stapel onderzocht op fraude.

Volgens de UvT gaat het hier om drie op zichzelf staande gevallen, die van een andere orde zijn dan de fraude van Stapel, die onderzoeksdata geheel verzon. Het drietal heeft zich schuldig gemaakt aan wat de commissie-Levelt ‘sloppy science’ noemde, in de vakliteratuur ook wel aangeduid als ‘questionable research practices’. „De onderzoekers hebben niet bewust data gemanipuleerd om de uitkomsten mooier te maken, maar wetenschappelijk werk vereist dat methodologische regels zo zuiver en transparant mogelijk worden gevolgd, dat alle informatie steeds terdege wordt geverifieerd en dat aanpassingen of afwijkingen van de gebruikelijke regels worden verantwoord”, aldus een woordvoerder.

Een van de onderzoekers had bijvoorbeeld een dataset vergeten mee te nemen in de publicatie, zonder dat er sprake was van manipulatie om een fraaier onderzoeksresultaat te krijgen; een andere onderzoeker had een naam van een proefpersoon veranderd zonder dit te vermelden in de publicatie. De UvT noemt de integriteitsschendingen „verwerpelijk”, maar acht openbaarmaking van de identiteit van de betrokken onderzoekers „buitenproportioneel en in strijd met goed werkgeverschap”.

Over de getroffen maatregelen wil de universiteit alleen kwijt dat deze moeten voorkomen „dat zoiets in de toekomst weer gebeurt”.

Diederik Stapel werd ontslagen door de UvT nadat in september 2011 bekend werd dat hij op grote schaal onderzoeksgegevens had verzonnen. De commissie-Levelt onderzocht vervolgens alle 137 publicaties van Stapel en verklaarde er in november 55 frauduleus. Ook oordeelde de commissie dat naast Stapel nog een „klein aantal personen” ernstige inbreuk had gemaakt op wetenschappelijke integriteit.