‘Banken en pensioenfondsen investeren in bedrijven die aan Syrië leverden’

Nederlandse banken en pensioenfondsen investeren nog steeds in bedrijven die aan Syrië omstreden communicatieapparatuur hebben geleverd, blijkt uit onderzoek van IKV Pax Christi en Oxfam Novib. Ruim 300 miljoen euro blijkt onverminderd in twee bedrijven te zijn geïnvesteerd, een half jaar nadat aan het licht werd gebracht dat het Italiaanse Finmeccanica en het Amerikaanse NetApp geld van de Nederlandse banken en fondsen ontvingen.

Bijna geen enkele van de financiële instellingen in het onderzoek blijkt een half jaar later haar investeringsbeleid te hebben aangepast. Bedrijven die wapens of communicatiemiddelen aan dictaturen verkopen maken nog steeds deel uit van de investeringen van de banken en pensioenfondsen.

Hoewel een aantal financiële instellingen in gesprek ging met één of beide bedrijven, werden geen concrete resultaten geboekt. Roos Boer van IKV Pax Christi:

“Banken en pensioenfondsen moeten stoppen met investeringen in bedrijven die niet verantwoordelijk bezig zijn. Het is goed als ze bedrijven aanspreken op hun gedrag maar als dit geen concrete resultaten oplevert, is zo’n gesprek niet meer dan een wassen neus. Als een bedrijf weigert om binnen enkele maanden garanties te geven dat het geen gevoelige apparatuur of wapens meer zal leveren aan dictators, moeten investeringen van de hand gedaan worden. Bedrijven, banken en pensioenfondsen moeten niet wachten tot de overheid hen hiertoe dwingt maar zèlf hun verantwoordelijkheid nemen.”

Bedrijven leverden aan Syrië

Uit eerder onderzoek van IKV Pax Christi en Oxfam Novib bleek dat een dochterbedrijf van Finmeccania in mei 2011 radioapparatuur aan de Syrische politie leverde. Dat was twee maanden nadat daar een burgeroorlog uitbrak. NetApp leverde mogelijk een dataopslagsysteem, onderdeel van een internetcontrolesysteem, aan Syrië. Dat onderzoek loopt nog.

De bankgroepen Aegon, Delta Lloyd, ING en ABN Amro en de pensioenfondsen ABP, bpfBOUW, Medische Specialisten, Metaal en Techniek (PMT), PNO Media, Metalektro (PME), Grafische Bedrijven (PGB), Spoorwegpensioenfonds, Pensioenfonds voor Huisartsen (SPH), Pensioenfonds Zorg & Welzijn (PfZW) en Shell Pensioenfonds bleken in deze bedrijven te investeren. Alleen het Spoorwegpensioenfonds investeert niet meer in Finmeccanica. Aegon, dat in juli beloofde het beleid te wijzigen, heeft dat nog steeds niet gedaan.

ING bekeek het beleid, maar bepaalde dat het al voldeed aan de door Oxfam en IKV gewenste EU-criteria inzake de uitvoer van militaire goederen en technologie. Daarom paste het bedrijf het beleid niet aan. Delta Lloyd heeft nu nieuw beleid aangekondigd, en de andere bedrijven zeiden in juli 2012 in gesprek te zijn met de twee buitenlandse bedrijven. Pensioenfonds Huisartsen en Shell Pensioenfonds werkten niet mee aan het nieuwe onderzoek.

ING: Wij houden ons aan EU- en VS-embargo tegen Syrië op communicatietechnologie

ING zegt in een reactie een zeer strikt investeringsbeleid te hanteren en zich er bewust van te zijn dat communicatietechnologie ook voor militaire doeleinden gebruikt kan worden:

“ING houdt zich uiteraard aan de sancties en embargo’s van de EU, VS en de VN, ook het EU en VS embargo tegen Syrië op communicatietechnologie. ING financiert geen export van wapens, technologie of andere goederen naar landen waar een duidelijk risico bestaat dat deze goederen voor onderdrukking of ernstige schendingen van internationale mensenrechten gebruikt worden, of voor enig ander gebruik dat redelijkerwijs geen verband houdt met de normale legitieme nationale defensie en veiligheidstaken.”

Omdat NetApp nog wordt onderzocht, vindt ING het te vroeg om het bedrijf van investering of dienstverlening uit te sluiten. Finmeccanica is volgens ING geen klant. Het belegt voor klanten in een index tracker, een fonds dat de beurs automatisch volgt en niet kan worden beïnvloed, en is zo indirect betrokken bij Finmeccanica.