Wat kost zo'n dag nou?

Het is moeilijk om uit te rekenen, maar we doen een poging: hoeveel kost een sneeuwdag de samenleving? En wat levert het op?

Cees Banning & Camil Driessen

Stel Nederland gaat één dag ‘op slot’ – wat is de productie op één dag? Het Centraal Bureau voor de Statistiek berekent de gevolgen van een schrikkeldag. Dit heeft een effect van 0,2 à 0,3 procent op het bruto binnenlands product. Het bbp bedroeg in 2011 bijna 602 miljard euro. Stel dat er dus helemaal geen productie zou zijn geweest dan zou dat 1,2 à 1,8 miljard euro kosten. Maar ieder jaar heeft wel zo’n dag en dat wordt meestal later wel weer goed gemaakt. Uitgestelde consumentenbestedingen worden ingehaald, een verloren metseldag in de bouw wordt goedgemaakt.

De zoutkoers

Chemieconcern AkzoNobel verkoopt zout. Natriumchloride wordt het meest gebruikt voor gladheidsbestrijding. Per jaar produceert AkzoNobel 6 miljoen ton zout en daarvan is ongeveer 5 procent strooizout. Het aandeel van AkzoNobel steeg gisteren 1,5 procent op de beurs van Amsterdam. „Een sneeuweffect”, schertste een beurshandelaar. Uitgaande van een beurswaarde van 12,1 miljard euro zou de ‘sneeuwwinst’ 18 miljoen euro zijn.

Openbaar vervoer & Schiphol

De NS kon gisteren geen overzicht geven over extra reizigers en kosten. Een woordvoerder hield het op de mededeling dat er „heel veel extra koffie en thee is weggegeven”.

Het Amsterdamse vervoersbedrijf GVB noteerde 20 procent meer reizigers in de spits, maar denkt dat die inkomsten worden opgeheven door de extra energie- en onderhoudskosten.

KLM annuleerde tientallen vluchten en had het te druk met de sneeuwchaos om te kunnen zeggen wat de kosten daarvan zijn. In de sneeuwmaand december 2010 schatte Air France/KLM de omzetschade door vertragingen en annuleringen door het strenge winterweer op 70 miljoen euro. Als we die maand als uitgangspunt nemen bedroeg de schade gisteren 2,25 miljoen euro.

de filekosten

Transport en Logistiek Nederland berekent de filekosten, al dat nutteloze wachten, op ongeveer 10 miljoen euro. De brancheorganisatie gaat uit van een gemiddelde vertraging van 2 uur tegen 40 euro per uur voor zo’n 140.000 vrachtauto’s. De economische schade door files zijn bijvoorbeeld de kosten door direct reistijdverlies en onbetrouwbaarheid van reistijden. De directe reistijdverliezen worden berekend door te meten of te schatten hoeveel voertuigen (en mensen) op de autosnelwegen in de files staan en hoelang het oponthoud is.

autoschademeldingen

Met elke centimeter extra sneeuw die valt, stijgt de autoschade die bij verzekeraars wordt geclaimd. Bij een sneeuwval van tussen de nul en vijf centimeter is het aantal schadegevallen 10 tot 20 procent hoger, blijkt uit berekeningen van het Verbond van Verzekeraars. Valt er meer, dan kan de stijging van het aantal ongelukken oplopen tot wel 50 procent. Het Verbond schatte de schade gisteren 2 miljoen euro hoger dan de normale gemiddelde dagschade van 9 miljoen euro: 11 miljoen dus.

extra stookkosten

Volgens Milieucentraal kost de koude dag van gisteren een gemiddeld huishouden 1,97 euro extra. Een jaar geleden was de gemiddelde temperatuur 3,1 graad Celsius, gisteren was dat min 3,5 graad Celsius. Het was dus 6,6 graad Celsius kouder. De stookkosten komen uit op 6,97 euro per gemiddeld huishouden, tegen bijna 5 euro op dezelfde dag een jaar geleden. Voor alle huishoudens gaat het om een extra bedrag aan stookkosten van 16 miljoen euro (waarvan 70 procent terechtkomt in de schatkist).

het nieuwe werken

Natuur & Milieu greep de recordfile aan om te pleiten voor een versnelde invoering van Het Nieuwe Werken. Eerder liet het de voordelen van thuiswerken al eens berekenen door PwC. Dat kwam tot een productiviteitsstijging van 650 miljoen euro als 20 procent van de werknemers thuis zou werken. Dat is 2,5 miljoen euro per werkdag. Die stijging is niet één op één te vertalen, omdat er ook structurele effecten meespelen als het gevoel van vertrouwen. Ervan uitgaande dat de helft van het effect geldt en gisteren een op de tien werknemers thuis werkten geldt een productiviteitsstijging van 623.000 euro.

kortom...

De centimeters sneeuw hebben per saldo niet veel effect op de economie. Dat zegt econoom Marten van Garderen van het ING Economisch Bureau. Dat bureau deed twee jaar geleden onderzoek naar het effect van winterweer op de economie.

„Puur gekeken naar het effect van een sneeuwdag is er wel invloed, maar dat zit hem in de verschuivingen van bijvoorbeeld minder bloemenverkoop en meer winterbanden.” Mensen gingen gisteren wellicht minder naar de supermarkt, maar stoppen hun mandje dan in de loop van de week wel extra vol. „Er is wel invloed, er zijn plussen en minnen, maar per saldo betekent het niet zoveel. Het is veel zichtbaarder op straat dan in de economie.”

Het belangrijkste effect van op de economie is het ‘gaseffect’. Bij langdurige kou krijgt de economie een stimulans door de binnenlandse stookkosten en gasexport. Dat effect zou in het vierde kwartaal van 2010 de economie een extra zetje van een paar tiende procent hebben gegeven. Maar met een sneeuwdag is het gaseffect te verwaarlozen.