Waarover spraken zij, in Rancho Bernardo?

Het is 12 juli 2012. Plaats van samenkomst: Rancho Bernardo, in San Diego (Californië). Een Amerikaanse stad met een aantrekkelijk klimaat en dito hotels en golfbanen.

Aan tafel zitten mensen van chipmachinefabrikant ASML uit Veldhoven, hun financieel adviseur Greenhill & Co, het Amerikaanse technologiebedrijf Cymer, dat 30 procent van zijn omzet uit ASML haalt, plus hún zakenbank Goldman Sachs.

Waarover praatten zij?

ASML heeft drie dagen eerder een innovatieve samenwerking aangekondigd met drie van zijn grootste klanten: chipfabrikanten Intel, Samsung en TSMC. De koers stuift omhoog. De drie zullen aandelen kopen. ASML wil met de opbrengst sneller innoveren. Intel komt nu al over de brug om machines op basis van extreem ultraviolet licht – Cymers specialiteit – te kopen.

Sneller doorbreken en innoveren is ook de inzet van de besprekingen met Cymer. Aanvankelijk ging het om technologische en commerciële samenwerking. Sinds twee maanden draait alles om een bod op Cymer. ASML houdt in Rancho Bernardo de boot af: eerst de transacties met het ‘chip trio’ afronden. En overigens, zegt het ASML-team: jullie verwachtingen over de hoogte van het bod zijn „al te agressief”.

Dit en het vervolg van de onderhandelingen kun je verder lezen in het biedingsbericht dat Cymer bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC heeft gedeponeerd. Amerikaanse bedrijven zijn verplicht openhartig tegenover hun aandeelhouders – daar kan Nederland nog wat van leren. Een link naar het document staat vanmiddag op mijn Twitteradres@menno_tamminga.

De top van Cymer vraagt in de onderhandelingen om meer dan 90 dollar per aandeel, ASML zet in op iets meer dan 74 dollar. De uitkomst? Ruim 80 dollar, waarvan driekwart in de vorm van in prijs gestegen aandelen van ASML zelf. In de cijfers over 2012 die ASML morgen als eerste grote beursgenoteerde onderneming publiceert zijn die van Cymer niet opgenomen. De overname à 2 miljard euro is officieel nog niet rond.

Cymer versterkt de positie van ASML, en daarmee indirect ook die van Brabant en van Nederland, in onderzoek en ontwikkeling. ASML en Cymer spendeerden in 2011 samen voor 683 miljoen euro. Van de puur Nederlandse multinationals (exclusief de half-Britse Shell en Unilever) geeft alleen Philips meer uit aan research & development (1,77 miljard euro), blijkt uit Scoreboard van de Europese Commissie. Een daverend succes voor ASML dat ooit een zieltogende afdeling van Philips was, waar Philips graag vanaf wilde.

De kapitale transacties met Cymer en het ‘chip trio’ illustreren ook de uitdijende diversiteit van investeringsrelaties die bedrijven als ASML moeten cultiveren en profijtelijk maken. Sommige zaken worden uitbesteed, andere wil ASML zelf opknappen. Geen overnames om schaalgrootte, maar overnames om nieuwe technologie en om toekomstige afzet te verzekeren. Het topkader bestaat uit jongleurs, die steeds meer bordjes op paaltjes draaiende moeten houden. Hoe meer bordjes, hoe meer kans op scherven. Maar ook meer kans op applaus.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.

    • Menno Tamminga