Schaakfans verrukt: Rotlevi-Rubinstein!

Wereldkampioen Anand bracht gisteren bij het Tata Steel-toernooi de schaakliefhebbers in vervoering met zijn partij tegen Aronian.

Wereldkampioen Viswanathan Anand had de laatste twee jaren niet vaak meer gewonnen van zijn gelijken, maar de afgelopen dagen liet hij in het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee zien dat hij het nog kan. Maandag won hij een mooie aanvalspartij van de nieuwe ster Fabiano Caruana, gisteren won hij op fraaie wijze van Levon Aronian.

Je viel als toeschouwer van de ene verbazing in de andere. Toen er een toren van Anand stond aangevallen, zette hij nog een loper in, en een zet later als klap op de vuurpijl ook nog een paard. Het was verbazend en het was goed. Dat was ook te zien aan de bedremmelde lichaamstaal van Aronian, die al gauw besefte dat hij door een vloedgolf van aanvalszetten zou worden weggevaagd.

Mind blowing, noemde Magnus Carlsen Anands partij. En Anand zelf was voor zijn doen ook uitbundig, wat er mee te maken zal hebben dat Aronian altijd, zoals hij zelf zei, zijn angstgegner was, de tegenstander tegen wie hij een verschrikkelijk slechte score had.

Anand noemde het na afloop een van zijn beste partijen, een klassieker zelfs, en om dat te onderstrepen wees hij op een andere klassieke partij, een van de mooiste uit de schaakgeschiedenis, waarin dezelfde aanvalsmotieven waren opgetreden: Rotlevi-Rubinstein, Lodz 1907.

Dat was een mooi moment voor Tom Bottema, de perschef van het toernooi. Wegens verplichtingen elders was die laat binnengekomen. Hij wierp toen een blik op Anands partij, die nog aan de gang was, en riep verrukt: ‘Rotlevi-Rubinstein!’ Hij kende zijn klassieken.

De zware kanonnen die de eerste twee dagen van het toernooi nog gezwegen hadden, vuurden in de derde en vierde ronde krachtig. Niet alleen Anand, maar ook Magnus Carlsen won twee keer achter elkaar, iets minder spectaculair, maar wel met een krachtige slag.

Maandag maakte Loek van Wely het hem erg makkelijk, door met zwart een variant van het Konings-Indisch te spelen die al sinds de jaren 70 van de vorige eeuw als onspeelbaar bekend staat. Van Wely is bezig zijn openingsrepertoire te verbreden en tijdens dat proces kunnen er dus nog wel eens akelige leemtes in de algemene openingskennis aan het licht komen.

Gisteren won Carlsen een veel zwaardere partij van Pentala Harikrishna. Carlsen offerde in het begin twee pionnen en kreeg daarvoor in ruil een ijzeren greep op de vijandelijke stelling. Het zal wel snel afgelopen zijn, werd er gedacht, maar dat kwam ook doordat het Carlsen was. Er wordt nu eenmaal verwacht dat hij wint. Harikrishna wist nog allerlei tegenkansen te scheppen, maar moest zich tenslotte toch overgeven.

Na vier ronden staan Carlsen, Anand en Karjakin bovenaan met drie punten. Aronian, aan het begin een van de favorieten, staat door zijn nederlaag tegen Anand anderhalve punt achter. Vandaag hebben de grootmeesters vrij.

Levon Aronian-Anand, Tata Steel, vierde ronde

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. Pc3 e6 5. e3 Pbd7 6. Ld3 dxc4 7. Lxc4 b5 8. Ld3 Ld6 9. 0-0 0-0 10. Dc2 Lb7 11. a3 Tc8 12. Pg5 c5 Een nieuwe zet die Anand had voorbereid voor zijn WK-match tegen Boris Gelfand van vorig jaar. Wat hij toen precies verder had bekeken, wist hij niet meer precies, maar hij wist nog wel dat de volgende complicaties gunstig voor zwart moesten zijn. 13. Pxh7 Pg4 14. f4 14. h3 Lh2+ 15. Kh1 Dh4 is ook ingewikkeld, maar volgens Anand was het goed voor zwart. 14...cxd4 15. exd4 Lc5 Een mooie zet. Als wit de loper pakt staat zwart na 16. dxc5 Pxc5 goed. Toch had wit dit moeten doen. 16. Le2

16...Pde5 En dit is werkelijk schitterend. Er staat een toren en een loper van hem in en nu biedt hij nog een paard aan. 17. Lxg4 Lxd4+ 18. Kh1 Pxg4 19. Pxf8 f5 Een kalme zet van grote schoonheid. Na meteen 19...Dh4 dekt wit het mat met 20. Dh7+. 20. Pg6 Df6 21. h3 Dxg6 22. De2 Dh5 Dreigt 23...Dxh3 mat. 23. Dd3 Hierna wint zwart meteen. De relatief beste zet 23. Tf3 zou na 23...Lxf3 24. Dxf3 Pf2+ tot een voor zwart gewonnen eindspel leiden. 23...Le3 Wit gaf op.