Prijs voor de achteloze burger

Tekenaar Pieter Geenen wint de Inktspotprijs met een ode aan burgers die zich niet laten opfokken door het dagelijkse nieuws.

Het eerste plaatje in het stripje Daredevils vond de jury „al briljant”. Ineke, een „vrouw zonder vrees!!!” wandelt kordaat over een slap koord in het circus. Ze zegt: „Of wij een rechtse regering hebben of een linkse? Geen idee. Ik ga lasagne maken. Met gehakt.”

Schrijver en komiek Kees van Kooten is dit jaar juryvoorzitter van de Inktspotprijs, de prijs voor beste politieke cartoon. Bij de opening van de tentoonstelling Politiek in Prent, gisteravond in het Haagse perscentrum Nieuwspoort, zong hij de lof van het stripje waarmee Pieter Geenen (1955) de prijs won.

Van Kooten toonde zich bewust van het bijzondere van de keuze. „Omdat de prent niet over politici, maar over het volk gaat.” De jury: „Op een bedrieglijk naïeve poppenkastmanier analyseert Geenen de waan van de week en de hype van de dag [...] vanuit het versimpelde oogpunt van de gewone man.” Die begrijpt het niet allemaal, schrijft de jury, maar blijft „overal braaf achteraan hollen, denkend dat hij alles doorheeft”. Maar volgens de jury „met open ogen wordt belazerd”.

Het is de eerste keer dat de prijs, die sinds 1994 bestaat, naar een stripje gaat. Wie de winnende tekeningen va de afgelopen jaren bekijkt, ziet dat de jury doorgaans kiest voor duidelijk en eenvoudig. Neem de tekening van een uitglijdende schaatser in het DSB-logo, van Jos Collignon. Of de winnaar van 2010, een knielende misdienaar met een groot houten kruisbeeld in zijn achterste, van Peter van Straaten.

Daredevils breekt met die traditie: de tekening geeft de betekenis niet direct voor iedereen prijs. Want steekt Geenen de achteloze burger die geen kranten leest een hart onder de riem of kritiseert hij die juist? Geenen: „Dat eerste. Dubbelzinnigheid was niet mijn bedoeling. Journalisten denken altijd dat het vreselijk belangrijk is, waar zij mee bezig zijn. Maar zonder een programma als Pauw & Witteman kan een mens ook leven. Met deze tekening heb ik het belang proberen te relativeren van de enorme focus op het nieuws onder spraakmakende Nederlanders.” Horen cartoonisten daar ook bij? „Absoluut. Het gaat in zekere zin ook over onze beroepsgroep.”