Obama zet in op ‘grote maatregelen’ om wapengeweld aan te pakken

Obama en Biden tijdens het bekendmaken van de voorstellen. Foto AFP / Mandel Ngan

Obama wil 500 miljoen dollar uittrekken voor het tegengaan van wapengeweld. Zo wil hij zware, semi-automatische wapens verbieden en eisen stellen aan het aantal kogels in het magazijn. ”We kunnen dit niet langer voor ons uit schuiven”, zei hij vandaag.

Hij heeft daarnaast deze 23 maatregelen klaarliggen waarmee het Congres niet hoeft in te stemmen. Scholen moeten agenten kunnen inhuren, er moet meer onderzoek komen naar vuurwapengeweld en vervolging van dit soort misdrijven moet worden vergemakkelijkt - dat zijn enkele voorbeelden uit het lijstje.

Obama’s initiatief, een van de gevoeligste sinds zijn aantreden, is een reactie op het debat over wapens dat opnieuw oplaaide na de schietpartij op de Sandy Hook Elementary School in Newtown, Connecticut, op 14 december. De president liet zich daarom bij de presentatie in het Witte Huis omringen door schoolkinderen.

Meer onderzoek, een betere database en schoolbewakers

De maatregelen van Obama komen via zijn vicepresident Biden, die de afgelopen weken sprak met tal van belanghebbenden, bestuurders, activisten en vertegenwoordigers. De aanbevelingen zijn grofweg in te delen in twee categorieën. Ten eerste wat de regering zelf wil doen, waaronder:

  • Meer onderzoek naar wapengeweld;
  • Een betere database van wapenbezitters en hun eventuele criminele achtergronden.

Ten tweede de voorstellen die het wapenbezit direct raken en waarvan de invoering voor een harde strijd in het Congres gaat zorgen, waaronder:

  • Zware, semi-automatische wapens worden weer verboden. Dat was al zo tot 2004;
  • Een magazijn mag niet meer dan tien kogels bevatten;
  • De wapenhandel tussen staten wordt aan banden gelegd;
  • Een verbod op pantserdoorborende kogels.

‘Kans is minder dan 50 procent dat verbod het haalt’

Dat verbod op zware wapens is een van de grootste maatregelen die vandaag aangekondigd werden, zegt onze correspondent in de VS Guus Valk:

“Het belangrijkste is de revival van het verbod op de zware wapens. Dat verbod was er al eens, maar sneuvelde in 2004. Dat Obama het nu nieuw leven in wil blazen, laat zien dat hij inzet op grote maatregelen. En als hij dat erdoor krijgt, is dat een enorme doorbraak. Ook de betere doorlichting van de wapenkoper en het aan banden leggen van de handel (ook tussen staten) zijn grote maatregelen.”

… maar het wordt lastig om dat verbod in het Congres goedgekeurd te krijgen.

“De laatste twee genoemde maatregelen zijn haalbaar, maar dat verbod op de zware wapens wordt heel, heel lastig. Dat is niet per se een strijd tussen Democraten en Republikeinen - veel Democraten zijn ook tegen. Ze komen uit staten waar wapens vrij beschikbaar zijn en gebruiken ze bijvoorbeeld voor de jacht. Ze vinden: we doen er niets verkeerds mee, dus waarom zouden we aan rechten moeten inboeten? The Washington Post schreef vandaag dat de kans dat het verbod erdoor komt minder dan 50 procent is, daar sluit ik me bij aan.”

Stemming sloeg om: dit ging om kleine kinderen

Amerika had uiteraard eerder ook al te maken met schietpartijen, maar dat leidde niet tot echte veranderingen. Nu, na Newtown, komt het politieke debat wel los. Waar heeft dat mee te maken? Volgens Valk sloeg de stemming om na dat drama:

“De schietpartij in Newtown maakte echt iets los, de stemming in het land sloeg om, veel meer dan bijvoorbeeld na Aurora of die waar Congreslid Gabrielle Giffords bij getroffen werd. Nu is het anders, omdat het om kleine kinderen ging en omdat Obama zich in de dagen erna emotioneel en menselijk toonde. Dat maakte iets los, waardoor Amerikanen er genuanceerder over gingen denken. Peilingen laten dat ook zien.”

Felle strijd in Congres verwacht

In het Congres is men fel gekant tegen de voorgestelde wetten en ook de machtige wapenlobby NRA wil er niets over horen. Obama, die aanstaande zondag geïnaugureerd wordt voor zijn tweede termijn, zei afgelopen maandag dat hij zich daar nog geen zorgen over maakt.

“Mijn uitgangspunt is om me geen zorgen te maken over politiek, mijn uitgangspunt is om mij te concentreren op wat verstandig is, wat effect heeft, wat we zouden moeten doen om ons ervan te verzekeren dat onze kinderen veilig zijn.”

Amerikanen willen strengere wetten, maar NRA wint aan populariteit

Uit recent opinieonderzoek blijkt dat 85 procent van de bevolking voorstander is van scherpere controle bij de aankoop van wapens, 58 procent voor een verbod op semi-automatische wapens is en 40 procent voorstander is van het bewapenen van leraren (57 procent is daar tegen). Obama voelt zich daardoor gesteund. Daar tegenover staat de mededeling, gisteren, van de NRA dat haar ledenaantal in de afgelopen maand met een kwart miljoen leden is gestegen tot 4,25 miljoen.

    • Peter Zantingh