Je tijd is geweest, film

Het is een goed idee van het Filmfestival Rotterdam om aandacht te schenken aan de opmars van de televisieserie. Jaren te laat, maar het exposé is nog steeds relevant. De televisieserie geldt alom als het nieuwe wonderkind van de beeldcultuur. De televisieserie blaakt van de jeugdige energie en het zelfvertrouwen door een aanhoudende rits artistieke hoogtepunten. Film is het oude medium. Bedlegerig. Het gaat gebukt onder jicht en dementie.

Geen wonder dat filmrecensenten blozen van opwinding bij de onsamenhangende absurditeit van Holy Motors – gekozen tot beste film van 2012. In dat high-art-segment, waar film schuurt tegen onbegrijpelijke videokunst, schuilt misschien redding. In elk traditioneel genre is de televisieserie superieur, of het nu gaat om drama, spanning of humor.

Wie televisieseries gewend is, kijkt naar films als een kale reeks losse scènes en bordkartonnen personages, zonder overtuigende emoties of logische handelingen. Iedereen doet maar wat. En opeens is het voorbij. Daarentegen is de intellectuele uitdaging en bevrediging van het complexe weefsel aan verhaallijnen enorm bij televisie. Het gedrag van personages is door de verfijnde detaillering overtuigend en invoelbaar, zelfs in thrillers (The Killing) en zombieseries (The Walking Dead).

Tijd is de grote troef van televisie. In een serie van tien of twintig uur is er tijd en ruimte voor diepgang. Karakters ontwikkelen zich beredeneerd, stap voor stap. Acteurs krijgen de gelegenheid aan hun rol te schaven en dat komt het spel ten goede. Hetzelfde gaat op voor schrijvers, regisseurs, etc. Iedereen die wat kan, wil voor televisie werken.

Film is als een kort verhaal, noodgedwongen onaf en impressionistisch, een etalage voor sjablonen, bochten afsnijdend uit pure haast. Snelklaarkunst. Terwijl televisie een gelaagde roman is die je opneemt en waarin je op reis gaat met mensen die je in hun ziel laten kijken.

Als filmbuffs beginnen over hun laatste verdedigingslinie, het grote doek, krijg je de neiging troostend een arm om ze heen te slaan. Ach, het grote doek! Alsof je plasma thuis zo kleingeschapen is. Alsof je zo graag in andermans oude stoel, tegen andermans achterhoofd aankijkend en in de lucht van andermans popcorn en oksels een filmpje ziet. En wie er gek van is: voor de helft van wat vroeger een dvd-speler kostte, heb je nu een beamer.

We zullen altijd van je blijven houden, film, maar binnenkort zal het historisch perspectief ons dwingen in te zien dat je een fase was. We wisten niet beter, maar je was een vingeroefening voor grote kunst. We waren onderweg: naar televisieseries die ons hart en hoofd werkelijk beroeren. Adieu!