Hoe wordt het modaal inkomen berekend?

In de politiek gaat het vaak over Jan Modaal, de doorsnee Nederlander met een modaal salaris. „Maar hoe wordt het modaal inkomen eigenlijk bepaald”, vraagt Jacquelien ten Dam zich af.

Eerst maar even een opfriscursus statistiek. Het woord modaal is afgeleid van het woord modus, het getal dat het meest voorkomt in een bepaalde reeks. Het modaal inkomen is dus het meest voorkomende inkomen. „Maar salarissen zijn op de cent nauwkeurig en er zijn daardoor veel verschillende salarissen”, merkt onze vragensteller op. „Is het modaal inkomen daardoor misschien toch een gemiddelde?”

Het afronden van salarissen blijkt de crux. „We ronden alle salarissen af tot op 500 euro nauwkeurig”, zegt Miriam Gielen, wetenschappelijk medewerker publieke financiën van het Centraal Plan Bureau (CPB). „Vervolgens kijken we welk inkomen het meest voorkomt.” Dat is trouwens pas sinds kort weer het geval. Tot vorig jaar werd de premiegrens voor de inkomensafhankelijke zorgbijdrage als modaal inkomen gehanteerd.

Bij het berekenen van het huidige modale inkomen worden uitschieters buitengesloten. Het CPB neemt alleen de inkomens uit arbeid van de werkende Nederlanders mee in de berekening.

Gielen: „Het modaal inkomen geeft een beter beeld van wat de doorsnee Nederlander verdient dan het gemiddelde inkomen. Extreem lage, maar vooral hoge salarissen vertekenen het gemiddelde.” Het modaal inkomen is 79 procent van het gemiddelde inkomen.

Jan Modaal zag zijn inkomen in veertig jaar bijna verzesvoudigen, terwijl de inflatie de prijzen ‘slechts’ verviervoudigde. De inflatie volgend zou het modaal inkomen nu 23.831 euro moeten zijn, maar het bruto modaal jaarinkomen voor 2013 wordt door het CPB geraamd op 33.000 euro. In 2012 en 2011 was dit ook al het modaal inkomen, in 2010 was het 32.500 euro. In 1970 verdiende de doorsnee Nederlander omgerekend 5.559 euro per jaar. In 1980 was het al verdriedubbeld tot 15.202 euro. In 1990 was het modaal inkomen 19.059 euro en in 2000 24.958.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl