Gezocht: SGP-vrouwen

Een papieren oplossing voor een papieren probleem. Zo kan het besluit van het SGP-partijbestuur worden samengevat om het Algemeen Reglement aan te passen aan de eisen van de Hoge Raad en het Hof in Straatsburg. En wel zo dat uitsluiting van vrouwen van het passief kiesrecht in ieder geval ‘rechtens’ niet meer kan.

En dat is dus wat anders dan ‘politiek’. Kandidaten voor de SGP-lijst mogen alleen formeel niet meer worden geweigerd vanwege hun geslacht. Daarmee wordt (eindelijk) voor de rechter gebogen, zij het nogal zuinig. De partij had er meer dan twee jaar en een gang naar Straatsburg, voor nodig om in te zien dat vrouwendiscriminatie geen onderdeel mag uitmaken van de statuten van de partij. Maar het programma blijft ongewijzigd.

De SGP kreeg die ruimte ook van opeenvolgende kabinetten, die correct aanvoelden dat een rechterlijk oordeel over een politiek standpunt op basis van een godsdienstige overtuiging een uiterst delicate aangelegenheid is. Beide hoge rechterlijke colleges waren hard geweest. De Hoge Raad woog het discriminatieverbod zwaarder dan de vrijheid van godsdienst en droeg de staat op om ‘effectieve maatregelen’ te nemen om discriminatie tegen te gaan. Straatsburg deed er nog een schepje bovenop. De Europese rechter vond een partij die mannen en vrouwen ongelijk behandelt sowieso al in strijd met de mensenrechten handelen. Godsdienstvrijheid kwam er niet eens aan te pas.

Voor deze massieve terechtwijzingen is de SGP nu overstag, althans formeel. Politiek blijft het binnen de SGP mogelijk om vrouwen voor een verkiesbaar ambt te weigeren. De partij houdt het beginsel overeind dat de man aan het hoofd van de vrouw staat, ieder een ‘eigen rol’ heeft en de vrouw de partij ‘dus’ niet kan vertegenwoordigen. De vrouw die zich binnen de SGP kandidaat wil stellen, zal de partij er dus eerst van moeten overtuigen dat deze orthodoxie achterhaald is. De beide arresten kunnen dan als munitie dienen.

Rechters mogen partijen intussen geen politieke standpunten voorschrijven. En er zijn meer partijen op religieuze grondslag die de vrijheid behoren te hebben om orthodoxe uitgangspunten politiek uit te voeren. De echte rechter is hier de kiezer.

Juridisch en politiek is nu de vraag of deze reglementaanpassing als ‘effectieve maatregel’ kan gelden. In een democratie waarin godsdienstvrijheid zwaar weegt, lijkt dit het maximale wat langs juridische weg kan worden bereikt. De SGP verplichten om vrouwen verkiesbaar te stellen is over de grens. Het zou neerkomen op het voorschrijven aan burgers wat ze moeten geloven. Dat gaat de staat niks aan.