Kredietbeoordelaars krijgen strengere regels - ‘weinig verbetering’

(FILES) - A closeup taken on December 31, 2011 in Lille, shows triple "A" letters (AAA) and Euros notes. The Fitch ratings agency said on December 14, 2012 that it was keeping France's top AAA credit rating, the only one of the three major ratings agencies to do so, but said outlook remained negative. "Fitch Ratings has affirmed France's long-term foreign and local currency issuer default ratings as well as its senior debt at 'AAA'," the company said in a statement. "The ratings outlook on the long-term rating is negative," meaning that a future downgrade was possible. AFP PHOTO PHILIPPE HUGUEN Kredietbeoordelaars moeten voldoen aan striktere regels, maar volgens hoogleraar Economie, Sweder van Wijnbergen verbetert er niet veel. Foto AFP / Philippe Huguen

Kredietbeoordelaars moeten in Europa aan strengere regels gaan voldoen. Het Europees Parlement stemde vanmiddag in met het voorstel van de Europese Commissie hierover, maar volgens hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen verandert er weinig.

Volgens de nieuwe regels moeten de kredietbureaus hun rating voortaan publiceren op een Europees platform om ‘transparantie, diversiteit en zichtbaarheid’ te verbeteren. De bureaus worden bovendien verantwoordelijk gehouden voor hun oordeel, zodat mogelijk misbruik kan worden gestraft.

Sinds de kredietcrisis hebben de drie grote ratingbureaus steeds meer kritiek gekregen. Zij zouden met hun positieve oordeel over verknipte hypotheekpakketten een schijnveiligheid hebben gecreëerd. In de recente Europese schuldencrisis kwamen de bureaus bovendien op ‘gevoelige’ momenten met een afwaardering van de status van landen, zoals Portugal, Ierland en Griekenland, waardoor deze landen steeds moeilijker geld op de markt kunnen lenen.

Het stelt allemaal weinig voor, zegt hoogleraar economie aan de UvA, Sweder van Wijnbergen:

“Die klachtmaatregel over aansprakelijkheid is onzin, je gaat niet niet failliet omdat een kredietbeoordelaar zegt dat het risico nul is. De klacht dat de bureaus mede verantwoordelijk zouden zijn voor een eventueel failliet van probleemlanden gaat niet op. Onderzoek wijst juist uit dat de markt eerst beweegt en dat de ratingbureaus dan pas reageren. Dat Europa er zo naar kijkt, is onzin.”

Van Wijnbergen: advies en beoordeling moet gescheiden

De hoogleraar vindt de belangenverstrengeling tussen kredietbeoordelaars en bedrijven wel een belangrijk punt. Kredietbureaus geven nu vaak advies aan de bedrijven waarover ze oordelen en worden voor dit advies betaald. Financiële instellingen, zoals banken en verzekeraars, moeten onder de nieuwe regels vaker zelf een oordeel vormen over hun kredietrisico’s, zodat ze niet automatisch vertrouwen op externe ratings van bureaus.

Maar dat gaat niet ver genoeg vindt Van Wijnbergen:

“Het geven van advies en de beoordeling wordt niet uit elkaar gehaald, zoals de toezichthouder in de VS de SEC dat wel gedaan heeft. Daardoor zal er weinig echt veranderen.”

Veel lawaai, weinig wol

Al met al is het oordeel over de regels weinig positief, aldus Van Wijbergen, maar vooral “ineffectief”.

“Het is veel lawaai waarmee dit wordt aangekondigd, maar het stelt niet veel voor. De rating agencies zullen alleen maar defensiever worden, waardoor ze minder informatief worden en duurder. Daardoor zullen ze dominanter worden en zal er minder concurrentie komen.”

En dat terwijl Brussel juist iets wil doen aan het gebrek aan concurrentie. Nu zijn er naast de drie Amerikaanse bureaus Moody’s, Standard & Poor’s en Fitch bijna geen serieuze spelers actief. Brussel heeft beloofd om te onderzoeken hoe de concurrentie op de kredietratingmarkt kan worden vergroot. “Het kopen van tijd”, zo omschrijft Van Wijnbergen het:

“Waarschijnlijk betekent dit dat ze het niet eens worden over hoe dit aan te pakken. Tja, dan kan je altijd een onderzoek instellen.”

    • Anouk Eigenraam