En nu schudden met die billen!

Vrouwen werken alleen maar met hun brein. Terwijl het lijf net zo belangrijk is om carrière te maken. „Ik wil alleen maar self-confident borsten zien!”

AMSTERDAM - Kaouthar Darmoni laat cursisten zien hoe ze moeten bewegen tijdens de cursus Feminine Capital. Darmoni geeft de lessen in een kleine dansschool in Amsterdam. ILVY NJIOKIKTJIEN ILVY NJIOKIKTJIEN

‘Ik wil geen brave kutjes zien!” De stem van Kaouthar Darmoni klinkt zangerig, met een vleugje Frans accent. Achttien vrouwen, die elkaar niet kennen, staan in tweetallen dicht tegen elkaar aan, de bekkens uitdagend naar voren duwend, de borsten schuddend, de heupen draaiend. Arabische muziek met een flinke beat schalt over de speakers. „Empower each other with your vagina!”

Het is een donderdagavond in Darmoni’s Amsterdamse Goddess Belly Dance-studio. Onder de oranje stoffen aan het plafond wordt hard gewerkt. „Bekkenbodemspieren aanspannen!” „Open je genitaliën!” „Put your anger in your breasts!” Maar anders dan normaal hebben de vrouwen geen wijde pofbroeken en gouden omslagdoeken aan, maar hoge kokerrokken, zakelijke blouses en naaldhakken. Want er wordt niet zomaar gedanst vanavond: dit is een cursus ‘feminine capital op de werkvloer’.

Wat dat is, feminine capital, dat legt de van oorsprong Tunesische Darmoni uit tijdens een lunch. Naast haar werk in de dansstudio is ze docent gender and media aan de nabijgelegen Universiteit van Amsterdam. Ze draagt haar wildkrullende haar in een bob, in het decolleté van haar zwarte jurkje hangt een gouden ketting, haar ogen zijn opgemaakt – donkerblauw in de hoeken, rossig-goud aan de binnenkant. Ze bestelt een prosecco en een salade caprese.

Wat is feminine capital precies?

„Tot 1900 dacht men dat vrouwen geen hersenen hadden. De feministen van de jaren 60 en 70 hebben hard gevochten om te laten zien dat vrouwen wél een brein hebben, dat we hetzelfde zijn als mannen. Dat was toen nodig. Maar nu is het 2013 en hebben we iets anders nodig. We zijn namelijk niet hetzelfde als mannen.” Ze knijpt de zwartgelakte nagels van haar duim en wijsvinger dicht op elkaar. „Zó dicht zitten de linker- en rechterhersenhelft bij vrouwen op elkaar. Bij mannen is dat ongeveer een duimbreedte. Daardoor schakelen vrouwen sneller tussen ratio en emotie: we zijn emotioneler. Bovendien hebben wij borsten, een vagina, een baarmoeder. We worden ongesteld, we kunnen kinderen krijgen.

„Feminine capital is het rekening houden met het feit dat vrouwen anders zijn. Dat kan alleen als vrouwen zich daarvan bewust worden. We weten nu dat vrouwen een brein hebben, maar we zijn doorgeslagen. Vrouwen werken alleen nog maar met hun brein. Terwijl ons lijf en onze emoties net zo belangrijk zijn. Die drie moeten op elkaar afgestemd zijn.”

Maar wat heeft dat met ons werk te maken?

„In het bedrijfsleven is de man de norm. Vrouwen mogen geen vrouw zijn op de werkvloer, dat is onzakelijk. Moederschap, emoties, dat is privé. Als mannen zeggen ‘I follow my guts’ vinden we dat prachtig. Maar als vrouwen zeggen ‘Ik volg mijn intuïtie’, wordt dat niet serieus genomen. De westerse werkvloeren lijken soms de Arabische wereld wel: er is een onzichtbare sluier, waarachter vrouwen hun vrouwelijkheid moeten verstoppen. Hoe hoger vrouwen komen, hoe mannelijker ze zich kleden en gedragen. Op je kiezen bijten, bewijzen dat je net zo goed bent als de kerels – op je 35ste, 40ste ben je dan uitgeput. En dan stappen veel vrouwen uit het systeem.”

Hoe bedoel je?

„Op dit moment werkt tweederde van de vrouwen in Nederland parttime. Die bereiken nooit het beslissingsniveau – mannen nemen de beslissingen voor ons. Maar 4 procent van de Nederlandse bedrijfstop is vrouw. En dat terwijl bedrijven met 50/50 man/vrouw aan de top het beter doen, qua sfeer en qua winst. Ik zeg niet dat vrouwen beter zijn dan mannen, nee, het gaat mij om co-leiderschap.

„De klassieke manier van kijken naar dit probleem is: vrouwen die het écht willen, écht sterke vrouwen, die komen wel door het glazen plafond heen. Maar het is te gemakkelijk om dit probleem af te schrijven met ‘vrouwen hebben geen ambitie’. Ze komen gewoon niet vooruit in het huidige, patriarchale systeem.”

Noem eens een voorbeeld?

„In Zweden krijg je als vrouw een jaar zwangerschapsverlof. En dat is niet voor niets. Ze zeggen wel eens dat je een jaar zwanger bent en een jaar ontzwangert. Maar in Nederland krijg je maar vier maanden verlof, waarvan je verplicht vier weken voor de bevalling moet opnemen. Moeders moeten dus al werken als ze nog borstvoeding geven. Ja, logisch dat vrouwen dan besluiten om parttime te gaan werken en daar in blijven hangen.

„In Frankrijk hebben vrouwen sinds de jaren 90 zelfs de mogelijkheid om drie jaar zwangerschapsverlof te nemen, waarin ze bijscholing kunnen krijgen om up-to-date te blijven. Daarna is de werkgever verplicht de vrouwen weer aan te nemen. Dat is een aanmoediging om eerst drie jaar bij je kind te zijn en dan weer fulltime carrière te gaan maken.”

En hoe kan buikdansen hierbij helpen?

„Ik noem mijn cursussen voor het gemak Goddess Belly Dance, maar buikdansen is een westerse term. Eigenlijk heet het raqsat al wilaha – dans van de godinnen. Die dans is al vierduizend jaar oud en komt uit Mesopotamië, toen er nog een matriarchale samenleving was – vrouwen werden gezien als godinnen omdat ze konden baren. De dans was een vrouwenritueel om in balans te komen voordat belangrijke beslissingen werden genomen.

„Toen ik naar Nederland kwam, had ik niet verwacht dat hier zo weinig vrouwen in leidinggevende posities zouden zijn. Ik zag de Nederlandse vrouwen als supervrouwen. Maar ze blijken heel onzeker, omdat ze niet geankerd zijn in hun vrouw-zijn. Alles wat met women empowerment te maken heeft, gaat over het brein. Maar het moet niet alleen maar in je hoofd zitten. Je kunt wel blijven denken ‘ik ben krachtig, ik ben krachtig’, maar dat is mentale masturbatie. Je moet het voelen in je lijf. Ik gebruik de dans nu om vrouwen met hun brein, lijf en emoties te verbinden. Door te dansen leer je niet meer bang, maar trots te zijn op je vrouwelijkheid. En die te gebruiken.”

Terug in de dansstudio staan de vrouwen al minutenlang te schudden met hun billen. „Als ik op mijn werk ergens heel boos over word, ga ik soms even naar het toilet”, roept Darmoni boven de muziek uit. „En dan ga ik even schudden… rrrrr… ontspan je vaginaspieren… schud die woede naar beneden… In vijf minuten ben ik dan compleet ontspannen. And then I go back to the battle!”

„En nu schudden met die borsten!” schreeuwt Darmoni lachend. „Ik wil alleen maar self-confident borsten zien! Borsten united!” Een vrouw in een zwart jurkje zegt, ietwat buiten adem: „Maar ik heb op de werkvloer juist de meeste conflicten met andere borsten…” „Dat is een groot probleem”, beaamt Darmoni. „We moeten de sensualiteit van andere vrouwen niet als bedreigend zien, maar juist als een inspirerende spiegel. Dan kunnen we sterker worden, als groep. Waar ik boos van word, is vrouwen die zeggen: voor ik vrouw ben, ben ik mens. Ja natuurlijk, ik zie dat je geen aap bent. Maar we zijn nu eenmaal vrouw. Als je andere vrouwen helpt, help je jezelf. Madeleine Albright, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken onder Bill Clinton, zei: ‘There is a special place in hell for women who don’t help other women’. Als vrouwen leren om solidair met elkaar te zijn, komt er een hele andere sfeer op de werkvloer. Uiteindelijk is dat ook in het belang van mannen. Betere opvang voor de kinderen is bijvoorbeeld ook beter voor de papa’s. Bovendien: mannen willen toch niet dat hun dochters altijd 18 procent minder blijven verdienen?”

Darmoni lacht breeduit als de vrouwen aan het eind van de workshop hand in hand in een kring staan. Uitgelaten, speels. „Wat een mooie visie dit”, zegt een vrouw met blonde krullen. Darmoni: „Vrouwen aan de top zeggen vaak: ik wou dat ik hier al mee in aanraking was gekomen toen ik nog jong was. Ik heb zo hard moeten knokken, het was zo’n eenzame weg. Dat gun ik andere vrouwen niet.”

    • Maite Vermeulen