CPB: meer punten van VVD dan PvdA in akkoord

Pakistani cleric Tahir-ul-Qadri waves to his supporters during rally en-route to Islamabad, in Gujrat, Pakistan, Monday, Jan. 14, 2013. Thousands of supporters of a fiery cleric who has been calling for election reforms were descending Monday on the Pakistani capital, where authorities have put up barricades and sent riot police into the streets in preparation. (AP Photo/K.M. Chaudary)

De VVD heeft meer van haar voorgestelde bezuinigingen in het regeerakkoord gekregen dan coalitiepartner PvdA. Dat concludeert het Centraal Planbureau (CPB) vandaag.

De VVD zag 59 procent van de plannen uit haar verkiezingsprogramma gerealiseerd, de PvdA 42. Gemeten naar de omvang van die bezuinigingen is het verschil groter. Dan komt de VVD uit op 77 procent, de PvdA op 41 procent.

Het rapport relativeert de eerste indrukken van het regeerakkoord. Zeker onder de VVD-achterban was er onvrede over het onderhandelingsresultaat. Die werd overigens vooral veroorzaakt doordat VVD’ers ongelukkig waren met de inkomensafhankelijke zorgpremie die eerst was afgesproken. Die is na maatschappelijke ophef ingeruild voor een nivellering via de inkomstenbelasting.

Maar tijdens dat proces werd het imago van VVD-leider Mark Rutte als onderhandelaar wel beschadigd. Dat had ook te maken met het feit dat Rutte tijdens de verkiezingscampagne enkele te stellige beloften deed die hij later niet wist waar te maken. PvdA-leider Diederik Samsom benadrukte tijdens de campagne juist dat hij geen beloften zou doen. Daardoor waren de uiteindelijke formatiecompromissen voor de PvdA minder pijnlijk.

De analyse van het CPB kent een belangrijke beperking. Hij houdt alleen rekening met de financiële omvang van de maatregelen, niet met het politieke gewicht. Zo zijn een aantal voor de PvdA belangrijke maatregelen niet in de analyse meegenomen. De nivellering waar de PvdA voor ijverde heeft geen financiële consequenties voor de begroting, net als het kinderpardon. De beperking van de hypotheekrenteaftrek levert tijdens de looptijd van het kabinet maar weinig geld op.

Het CPB meldt zelf dat als de nivellering via de zorgpremie was gegaan, de verdeling tussen PvdA en VVD er heel anders had uitgezien. De zorgpremie stond namelijk wel in het programma van de PvdA, nivelleren via de inkomstenbelasting niet.

Opmerkelijk is overigens dat een aantal maatregelen uit het regeerakkoord in geen van beide verkiezingsprogramma’s staat. Dat geldt bijvoorbeeld voor de uitbreiding van de regeling voor het stimuleren van de productie van duurzame energie. Zowel PvdA als VVD wilde deze eigenlijk afschaffen.

Ook gebeurde het dat maatregelen waar beide partijen voorstander van waren niet in het regeerakkoord terechtkwamen. Dat geldt vooral voor voorgenomen investeringen, zoals bijvoorbeeld het intensiveren van voorschoolse educatie.