4G: breedband in de binnenzak

Volgende maand start KPN met het 4G-netwerk. Wat schieten mobiele bellers ermee op en waarom steken providers er zo veel geld in?

Nederland, Alkmaar, 23 juni 2006 straling van UMTS masten ziekmakende UMTS zendmasten ? in centrum van Alkmaar netwerk KPN bezwaren buurt straling op woongebouwen daken woningen bereikbaar mensen ziek worden Zorgen Telecom mobiele telefonie TNO onderzoek gezondheid mogelijk negatieve effecten gezondheidsklachten duizeligheid, vermoeidheid, concentratiestoornissen en een algemeen gevoel van onbehagen. onderzoek Milieu dak daken bewoners mensen burgers klachten leefsituatie UMTS velden bovenste verdiepingen van flatgebouwen flat mobieltje elektromagnetische straling mobiele telefonie kinderen Verontruste burgers Milieuziektes meetwaarde T-Mobile schadelijk woongebieden woonwijk plaatsen protesten tegen mast intrekking bouwvergunning vergunning zendmasten Stralingsangst gsm ongezond Draadloos, supersnel en via je mobieltje internetten flatbewoners Telefoonbedrijven gezondheidsrisico's verbod flatgebouw verbieden gezondheidsklachten schadelijk antenne ziekmaker bezorgdheid elektromagnetis gsm-mast mast gsm masten antennes antenne foto; Peter Hilz / HH Hilz, Peter/Hollandse Hoogte

Na een rampzalig jaar met ongewenste overnames, hackers, dalende omzetten, boze aandeelhouders en een peperdure frequentieveiling kan telecomprovider KPN eindelijk weer eens uitpakken. Als eerste Nederlandse provider biedt het snel mobiel internet via ‘4G’, een verzamelbegrip voor de nieuwe mobiele netwerken. Vanaf februari kan de consument er in Amsterdam en Haarlem op, zomer volgend jaar heeft heel Nederland bereik.

1Wat is 4G?

4G is de verzamelnaam voor de vierde generatie van mobiele netwerken. De datadoorgifte is tot tien keer sneller dan 3G, dat nu bij een smartphone of tablet-pc verkocht wordt. De theoretische downloadsnelheid ligt rond de 50 Mbit/seconde; in de praktijk komt dat neer op zo’n 20 Mbit per seconde. Je hebt in feite een breedbandverbinding in je binnenzak, want de snelheden zijn te vergelijken met die van de kabel of adsl-verbinding. Eigenlijk biedt KPN ‘pre-4G’ aan, want de uiteindelijke 4G-snelheid moet boven de 100 Mbit per seconde komen te liggen.

2Maar wat heb ik eraan?

Wie nu z’n data-abonnement gebruikt om te twitteren, facebooken, whatsappen, een mail te sturen of soms een foto te bekijken, heeft eigenlijk weinig aan 4G. Het snelheidsverschil met het huidige 3G-net is vooral merkbaar bij video met een hoge kwaliteit (high definition of HD). Ook is de responstijd van 4G veel sneller; prettig voor online gamen via smartphone of tablet-pc. KPN geeft daarnaast als voorbeeld dat HD-videobellen via 4G makkelijker gaat. Maar videobellen was ook al De Grote Belofte toen 3G geïntroduceerd werd. In de praktijk doet vrijwel niemand dat – zeker niet als je weet dat dit een flink gat slaat in het beperkte aantal MB’s die je per maand mag verbruiken. De hamvraag voor telecomproviders – niet alleen KPN – is of consumenten en zakenmensen extra willen betalen voor een snelle verbinding. Wellicht treedt bij mobiele netten hetzelfde verzadigingseffect als bij de vaste breedbandverbinding: op een gegeven moment is ‘snel’ snel genoeg.

3Waarom is 4G voor KPN belangrijk?

KPN wilde koste wat kost als eerste 4G op de markt brengen. KPN maakte vorig jaar als eerste provider bekend dat het zijn omzet zag dalen; consumenten gebruiken gratis internetdiensten om met elkaar te communiceren; spraak- en sms-inkomsten vallen terug. Een vernieuwing van het netwerk moet het geschonden imago van de marktleider weer oppoetsen. KPN betaalde net als Vodafone de hoofdprijs (ruim 1,3 miljard euro) voor een nieuw frequentiepakket, en heeft daar zoals alle providers eigenlijk geen geld voor. KPN snijdt in het dividend, Vodafone kondigde vorige week ontslagen aan.

4Is het duur?

KPN rekent mobiele data apart af, los van toestelprijs en andere bundels. Het duurste pakket kost 35 euro, met een 5 GB-databundel. De consument betaalt ongeveer 70 euro per maand, inclusief toestel. Het goedkope pakket kost 25 euro en is begrensd in snelheid (25 Mbit/s) en datalimiet (2,5 GB per maand). Per MB valt de prijs mee, hoewel veel heavy users graag een onbeperkt abonnement zouden hebben. Dat zit er niet in. Bij meer verbruik moet worden bijbetaald – buiten de bundel zijn MB’s prijziger.

5Waar werkt het?

Het netwerk werkt de komende maanden alleen in Amsterdam. Daarna volgt Noord-Holland, de Randstad, de regio’s Utrecht en Eindhoven. Zomer 2014 wordt pas landelijke dekking bereikt. Het duurt zo lang omdat het een ingrijpende operatie is: KPN past behalve 4G ook alle andere apparatuur aan. Er worden 60 mobiele opstelpunten per week vervangen, vierduizend in totaal. Nog een belangrijke beperking: voor 4G is een heel nieuw toestel nodig. De Samsung Galaxy SIII en de Nokia Lumia 920 en 820 zijn in 4G-versie beschikbaar. De iPhone 5 werkt bij KPN nog niet omdat die andere frequenties ondersteunt.

6 Wanneer beginnen de andere providers?

Waarschijnlijk beginnen alle providers dit jaar met de uitrol van 4G. T-Mobile belooft na de zomer een (beperkt) 4G-net dat ook met de iPhone 5 werkt.

    • Marc Hijink