Worden Japanners sneller dronken dan Europeanen?

Tijdens zijn werk als barman in Amsterdam viel het Koen Tulleners op dat Japanse toeristen snel dronken worden. „Ik weet dat veel Aziaten geen melk verdragen. Is dit bij alcohol ook zo?”

Sommige ‘Oost-Aziatische populaties’ kunnen inderdaad niet goed tegen alcohol, zegt Eske Derks, hoogleraar genetische psychiatrie aan het Academisch Medisch Centrum Amsterdam. Dat komt door een afwijking in de genen.

Voor het verwerken van alcohol zijn twee enzymen van belang: alcoholdehydrogenase (ADH) en aldehydedehydrogenase (ALDH). Die enzymen zorgen ervoor dat de lever alcohol getrapt kan omzetten: eerst in het giftige acetaldehyde, dat uiteindelijk weer wordt omgezet in het voor het lichaam bruikbare citroenzuur. Bij Japanners en Chinezen komen vaak genetische mutaties voor, waardoor de enzymen die als katalysator fungeren bij dit proces minder goed werken. Mensen met die afwijking krijgen meer en sneller van het giftige acetaldehyde in hun lichaam.

Zijn Japanners dus sneller dronken? Niet echt, zegt Derks. „Het is een zogeheten flushreactie. Hun gezicht wordt rood en ze krijgen last van hoofdpijn, worden misselijk en duizelig. Echt dronkenschap zou ik het niet noemen.” Derks weet niet wat de oorzaak is voor deze genetische afwijking. „Mutaties komen soms gewoon voor.”

Dat is ook het eerste wat Professor Dr. M.H. Breuning, hoogleraar klinische genetica aan het Leids Universitair Centrum, zegt: ons genetische materiaal verandert voortdurend. En om misstanden te voorkomen: dat heeft niets met evolutie te maken.

„Het is niet zo dat westerlingen oorspronkelijk ook niet tegen alcohol konden en dat onze genen zich vervolgens hebben aangepast”, zegt Breuning. „Deze mutatie is bij ons niet opgetreden maar in Azië wel, gewoon toevallig. Omdat het niet dodelijk is als je geen alcohol kunt drinken, bleef de mutatie bestaan.”

Beide wetenschappers zeggen trouwens dat de afwijking in de Aziatische genen ook voordelen met zich meebrengt: Aziaten zij minder vaak verslaafd aan drank.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl