Vrouw 'mag' op lijst SGP

Stemmen op een vrouw: formeel kan het nu ook bij de SGP. Maar het blijft ongewenst. Vier vragen over vrouwen op de SGP-kieslijst.

Nederland, Den Haag, 20-09-2011. Foto Wiebe Kiestra/Hollandse Hoogte. De prinsjesdag 2011. Staphorster klederdracht langs de route van de Gouden Koets. Wiebe Kiestra/Hollandse Hoogte

Politiek redacteur

Den Haag. Van harte ging het bepaald niet. „Wij ervaren dit als inbreuk op onze ruimte en vrijheid om Gods woord in opvattingen te vertalen”, zei partijleider Kees van der Staaij erbij. Maar na maandenlange „bezinning” maakte het bestuur van zijn SGP gisteren toch bekend dat vrouwen niet langer zijn uitgesloten van verkiezingslijsten.

In theorie kunnen vrouwen, als de leden de aanpassing in het reglement goedkeuren, vanaf 1 april politiek actief worden. Ze zouden zich dan kunnen aanmelden voor de SGP-verkiezingslijsten van gemeenteraad, Provinciale Staten of Tweede Kamer.

Alleen: tegelijkertijd besloot de partij om in het beginselprogramma te laten staan dat vrouwen ongeschikt zijn om politiek actief te worden. In artikel tien van dat programma staat dat de SGP het „zitting nemen in politieke organen” in strijd vindt met de roeping van de vrouw.

Het recht op vrijheid van meningsuiting is hier in botsing met het recht op gelijke behandeling en de vrijheid van het passieve stemrecht.

1 Kunnen vrouwen nu wel of niet politiek actief worden voor de SGP?

Op papier dus wel. Volgens de nieuwe regels mag „het geslacht van de kandidaat niet bepalend zijn” bij de selectie van kandidaten voor een verkiezingslijst.

Deze aanpassing van het partijreglement van de SGP komt na jaren van juridische procedures. Afgelopen zomer bleek uit een uitspraak van het Europees Hof van de Rechten voor de Mens dat een uitspraak van de Hoge Raad uit 2010 overeind bleef: de partij mag geen vrouwen weren van haar kieslijsten.

Het was een externe partij, het Clara Wichmann Proefprocessenfonds, dat over de kieslijsten een proces tegen de staat had aangespannen. Daardoor moest formeel het ministerie van Binnenlandse Zaken stappen ondernemen tegen de orthodox-christelijke SGP. Maar de SGP is er zelf mee bezig gegaan. De partij wil namelijk „handelen binnen de grenzen van de rechtsorde”, zei Van der Staaij gisteren, ook als dat ingaat tegen de eigen opvattingen. Dat was een principiële keuze, zei hij: „Wij zijn geen oproerkraaiers.”

2 Dus bij de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar staan er vrouwen op de lijst?

Aan zo’n voorspelling waagden de SGP-mannen zich gisteren niet. Zij zeiden dat straks lokale selectiecommissies moeten beslissen over de geschiktheid van vrouwelijke kandidaten, mochten die zich ergens melden. Die zouden het dan al op één punt principieel oneens zijn met de partij, want het formele partijstandpunt is dus nog steeds dat vrouwen níet politiek actief horen te zijn. Op bijbelse gronden vindt de SGP dat de „taken en roepingen” van een vrouw elders liggen dan in de politiek. En ja, daar ligt een spanningsveld, erkenden de SGP’ers.

3 Hoe groot is dit probleem voor de SGP-achterban?

De mannen benadrukten gisteren dat er zwaar beraad aan deze stap voorafging. Van het hoofdbestuur - zeventien man sterk - vond er ééntje dat de nieuwe regel niet kon. Hij stemde tegen, met principiële bezwaren. Maar, gaf Van der Staaij toe, er zijn ook leden die er anders over denken en wel discussie over dit beginsel willen.

De voorzitter van het partijbestuur, Maarten van Leeuwen, verwacht overigens dat de SGP-vrouwen „niet staan te trappelen” om politiek actief te worden. De SGP heeft ruim 28.000 leden, onder wie enkele honderden vrouwen. Bij de jongerenafdeling van de partij zitten wel vrouwen in het bestuur.

4 Houdt deze constructie stand bij de rechter?

Eerst moeten de leden dus nog stemmen over dit nieuwe artikel, op een partijdag op 16 maart. Maar de SGP denkt dat deze oplossing houdbaar is. De partij heeft met allerlei juristen overlegd, ook van buiten de partij, en ook met het ministerie van Binnenlandse Zaken – omdat het formeel de staat was die actie moest ondernemen. Ook op Binnenlandse Zaken is de verwachting dat deze oplossing standhoudt: er is formeel geen discriminatie meer, maar de vrijheid van opvatting blijft óók behouden.