Museumbezoeker kijkt langer in een leunstoel

De loopband werkte niet, de leunstoel wel. Dat is de conclusie van het experiment Museum Minutes dat gisteren afliep in de Kunsthal in Rotterdam. Bezoekers konden daar vanaf een loopband of vanuit een leunstoel naar 16 kunstwerken van onder anderen Andy Warhol, Willem de Kooning, Frank Stella en Tjebbe Beekman kijken.

Doel van het experiment was om de discussie op gang te brengen of moderne kunst niet anders gepresenteerd moet worden om bezoekers langer te boeien en meer publiek te trekken.

Op verzoek van initiatiefnemer Johan Idema hadden vier communicatieprofessionals installaties ontworpen. Daarin konden de bezoekers via koptelefoons naar andersoortige audiotours luisteren. Cabaretier Vincent Bijlo, een yogalerares, een rapper, een filosoof gaven commentaar en de kinderen van directeur Benno Tempel vertelden verhalen bij werken uit zijn Gemeentemuseum Den Haag.

Hoewel tijdens het slotsymposium museumprofessionals gepassioneerd en soms agressief reageerden op de expositie, ging de kijktijd naar een kunstwerk bij 3.000 bezoekers van gemiddeld 9 seconden naar 77 tot 226 seconden. „Die loopband was een provocatie”, zei Idema. „Misschien is het maar gelukkig dat die niet bleek te werken.”

Uit interviews met museumbezoekers blijkt dat zij open staan voor experimenten, maar dat verschillende typen bezoekers allen een eigen benadering vragen. „De ‘onafhankelijke kunstkijkers’ en ‘kunstbelevers’ hebben niet zo’n behoefte aan veel gedoe”, zegt onderzoeksleider Anna Elffers. Zij hoeven niet het verhaal van anderen te horen, maar waardeerden wel de leunstoel. ‘Klassieke’ expositiebezoekers vonden juist de verhalen het aantrekkelijkst, maar hebben liever een informatieve audiotour. Ze willen wel graag langer naar kunstwerken kijken. De ‘incidentele kunstbezoekers’ waren blij met de afwisseling en keken geconcentreerder dan normaal. Met mensen die nooit naar een museum gaan, een belangrijke doelgroep, is niet gesproken. De interviewers zijn ze niet tegengekomen.