Is dit alles, oehoehoehoe

In een serie over relatieproblemen behandelt redacteur Margot Poll iedere week een kwestie waarmee partners besluiten om hulp te zoeken bij de relatietherapeut. Vandaag: ik twijfel of mijn partner wel de juiste is.

Illustratie Viola Lindner

De kwestie

Je bent rond de dertig en woont samen met je vriend of vriendin. Leuk huis, genoeg vrienden en allebei een baan. En opeens bedenk je: is dit het nu? „Is zij werkelijk de droomvrouw met wie ik de rest van mijn leven wil delen, met wie ik kinderen wil?” Je piekert in je eentje wat af en breekt dan de knoop door: je gaat weg. Niemand uit je omgeving begrijpt het. Jullie zijn immers zo leuk samen.

Wat is er aan de hand?

‘Is dit alles, oehoehoehoe?’ In de gezongen vraag van Doe Maar lijk je al bij de deur te staan om te vertrekken. Maar het hoeft niet, je kunt er ook voor kiezen om te blijven. Dat moet op tafel. Als je jezelf afsluit door er niet over te praten, komt er een moment dat je geen keuze meer hebt. Dan kun je alleen nog maar gaan, de ander verbijsterd achterlatend. Hè? Het ging toch goed tussen ons? Hoe kán dit?

Deze twijfel slaat vooral toe bij mensen van rond de dertig die het schijnbaar goed met elkaar hebben. De twijfel kan voortkomen uit onzekerheid over eventuele volgende stappen (trouwen, kinderen krijgen) en uit het verlangen naar vroeger, toen je nog onbezorgd ging stappen met je vrienden.

Als je je twijfels niet in een vroeg stadium met je partner bespreekt, is deze al bij voorbaat kansloos. Het is misschien niet leuk om te bespreken, maar je bent beiden onderdeel van deze vraag. Er is ‘iets’. Dus ook je partner moet er aan, of hij wil of niet.

Als je heel eerlijk bent, weet je zelf niet eens precies wat er aan de hand is. Waar verlang je naar? Wat mis je? De passie is er niet meer, zeg je, maar wat bedoel je daarmee? Mis je zielsverwantschap met de ander? Of ben je misschien juist de verbinding met jezelf kwijt?

Samenwonen is op zichzelf geen garantie dat je samen verder gaat, maar het ‘zielscontract’ dat je met de ander bent aangegaan, verdient meer dan een – in de ogen van de ander – achteloos vertrek.

Wat kun je er aan doen?

Vertrekken is niet altijd de beste oplossing. Je zou meer avontuur in je leven kunnen brengen. Zoek een andere baan, ga (samen) op wereldreis, neem je hobby weer op. En dan is het ook tijd om jouw bindingsangst eens serieus te onderzoeken – als dit een terugkerend thema voor je is. Soms zijn jonge mensen bang om in dezelfde sleur als hun ouders terecht te komen, of willen ze per se geen kinderen omdat ze ‘het niet zo willen doen als hun ouders’. Sommige overtuigingen zijn zo diep ingesleten dat ze erom schreeuwen om op hun houdbaarheid getoetst te worden. Want ben je niet oud en wijs genoeg om die gedachten te kantelen?

Hebben jullie bijvoorbeeld dezelfde ideeën over de liefde? Zoek eens uit hoe jullie contactadvertentie eruit zou zien. ‘Man die moeite heeft om zich te binden, zoekt vrouw die moeilijk kan loslaten, om van elkaar te leren dat komen en gaan natuurlijke bewegingen zijn’. Of ‘Vrouw die van avontuur houdt, zoekt huismus om samen een nest te bouwen waar in- en uitgevlogen kan worden’.

Wat vond je in het begin nou zo leuk aan de ander? En boeiender misschien: wat stoort je het meest aan de ander? Die dingen zul je namelijk blijven tegenkomen – ook als je uit elkaar gaat. De Zwitserse psychiater en grondlegger van de analytische psychologie Carl Gustav Jung (1875-1961) noemt dit ‘projectieve identificatie’. Projectie dus. Je projecteert op de ander wat je zelf nog niet hebt opgelost en dat blijft je achtervolgen als je er niets aan doet.

Voor beiden zal een eenzijdige beslissing om te gaan onaf voelen. Je leert er weinig van als je de oplossing alleen bij de ander blijft zoeken. En precies dat onaffe gevoel maakt dat het risico groot is dat je het proces herhaalt met een nieuwe partner. Weer zul je de passie missen, terwijl dat verlangen naar passie dus eigenlijk bij jezelf ligt. Jullie zullen tegen dezelfde problemen aanlopen. Allebei. Totdat je weet waar je verlangen over gaat. Goed afsluiten is het beste recept om met een schone lei een volgende relatie te beginnen. Of je kiest om te blijven, natuurlijk.