Haat India en Pakistan laait op

Bij geweld tussen India en Pakistan in Kashmir zijn weer doden gevallen. En dat terwijl de landen eindelijk weer samen cricket speelden.

Rond de bestandslijn in Kashmir

India heeft het recht terug te slaan als vergelding voor de onthoofding van een Indiase soldaat door het Pakistaanse leger. Dit heeft generaal Bikram Singh, bevelhebber van de Indiase landmacht, gisteren gezegd. „We blijven niet passief als we worden aangevallen.” Hij zei te eisen dat zijn commandanten zich „agressief en aanvallend” zouden gedragen. De onthoofding vorige week van een Indiase militair in Kashmir noemde hij „onacceptabel en onvergeeflijk”.

Gistermiddag vond na lang aandringen door India eindelijk een ontmoeting tussen Pakistaanse en Indiase officieren plaats op de bestandslijn door Kashmir. Daarbij eisten de Indiërs het hoofd van soldaat Naik Hemraj terug. De bespreking leverde volgens beide landen niets op.

De vrouw en de moeder van de onthoofde soldaat zijn in hongerstaking gegaan. Ze eisen dat zijn hoofd wordt teruggegeven. „Als ik zijn hoofd niet heb gezien, waarom zou ik dan geloven dat het Hemraj is, die gedood is?”, zei zijn vrouw.

In India zwelt intussen de kritiek aan op de verzoeningspolitiek van premier Manmohan Singh. Eerst de handel, dan de politiek, is zijn devies. Sinds de Pakistaanse president Asif Ali Zardari in april vorig jaar een succesvol bezoek aan India bracht, is een proces op gang gekomen van het herstellen van de economische banden. Afgelopen jaar hebben Pakistan en India handelsbelemmeringen opgeheven en het visumbeleid versoepeld. Voor het eerst sinds lange tijd gaan de landen weer onderlinge cricketwedstrijden spelen. Ook zullen ze dit jaar weer elkaars spelers toelaten tot elkaars cricket- en hockeycompetitie.

De eerste tekenen van een terugval in de betrekkingen dienen zich echter aan. Pakistan heeft afgelopen week de handel aan een grenspost in Kashmir stopgezet. In India werd gisteravond tijdens de eerste wedstrijd van de Hockey India League geprotesteerd tegen deelneming van Pakistaanse spelers. Het hockeyteam van Mumbai heeft besloten vier Pakistanen niet op te stellen na protesten van de militante hindoe-organisatie Shiv Sena.

Volgens de bekende activist Anna Hazare, die zich naar eigen zeggen laat inspireren door Gandhi en tot voor kort een populaire Indiase massabeweging tegen corruptie leidde, is het tijd voor „een beslissende oorlog”. „Laten we het probleem voor eens en altijd oplossen. Ik ben 75, maar als het nodig is ga ik naar de grens om tegen Pakistan te vechten.”

Zijn opmerkingen werden breed uitgemeten in de Pakistaanse media, maar kleintjes gebracht in de Indiase. De Indiase regering heeft laten weten vooralsnog het geliberaliseerde visumbeleid te zullen handhaven.

Op 6 januari beschuldigde Pakistan India ervan een militaire post aan de Pakistaanse kant van de bestandslijn bij de Haji Pir Pas te hebben aangevallen. Daarbij zou een Pakistaanse soldaat zijn gedood en een ander zwaar verwond. India ontkende de beschuldigingen en zei dat door Pakistaanse beschietingen drie Indiase burgers waren gedood. Twee dagen later beschuldigde India het Pakistaanse leger ervan de bestandslijn te zijn overgestoken bij Mendhar en een patrouille van acht man te hebben aangevallen, waarbij Naik Hemraj werd onthoofd en nog een collega gedood. Diens lichaam vertoonde volgens het Indiase leger sporen van een poging tot onthoofding. Dat zou zijn voorkomen door een Indiase tegenaanval. Pakistan ontkent de beschuldigingen en wil dat de Verenigde Naties een onderzoek instellen. India weigert dat, om het conflict niet te „internationaliseren”. Ook de VS wijzen erop dat India en Pakistan in rechtstreeks contact hun problemen moeten oplossen.

Pakistan (190 miljoen inwoners) en India (1,22 miljard) claimen beide Kashmir, dat een overwegend islamitische bevolking heeft. Ook China claimt een deel van het hoog in de Himalaya gelegen gebied.

Kashmir leidde twee keer tot een volledige oorlog tussen India en Pakistan. Enkele keren kon oorlog ternauwernood worden afgewend. Sinds 2003 geldt een wapenstilstand langs de bestandslijn. Geregeld vinden echter over en weer beschietingen plaats, die doorgaans niet de internationale pers halen. India beschuldigt Pakistan er regelmatig van militanten van het aan al-Qaeda gelieerde Laskar-e-Taiba over de grens te sturen. Sinds eind jaren negentig hebben beide landen kernwapens. Nu Pakistan geregeld tactische kernraketten test waarvan sommige slechts een bereik hebben van 60 kilometer, vrezen sommige analisten dat het land bereid is een grote conventionele aanval van het veel sterkere India nucleair te vergelden.

    • Joeri Boom