Zeereservaten succesvol: meer vis, grotere kreeften

Honkvaste vissen en schaaldieren profiteren van zeereservaten. In gebieden voor de kust van Noorwegen die sinds 2006 beschermd zijn, leven inmiddels meer en grotere kreeften dan daarbuiten. Ook de kabeljauw profiteert, want dat is een vis die daar in de buurt blijft. Dat schreven Noorse biologen afgelopen woensdag in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society B.

In zeereservaten mag niet of beperkt worden gevist. Nu vispopulaties steeds verder slinken door overbevissing, wordt de roep om meer zeereservaten groter. In 2011 maakte de toenmalige staatssecretaris Henk Bleker plannen om grote delen van de Noordzee uit te roepen tot reservaat, waaronder de Doggersbank, het Friese Front en de Klaverbank.

Aangenomen wordt dat zeereservaten goed zijn voor vissen en ander zeeleven, maar degelijk onderzoek naar de effecten ervan is schaars. In een van de weinige langlopende onderzoeken in Gilbert Bay in Canada bleek dat de kabeljauwpopulatie zelfs was gekrompen.

Voor de Noorse kust ligt dat anders. Hier hebben biologen tussen 2004 en 2010 Europese kreeft (Homarus gammarus) en kabeljauw (Gadus morhua) gevangen, opgemeten, geteld en weer losgelaten. Halverwege de studie, in 2006, werden drie gebieden in het Skagerrak uitgeroepen tot zeereservaat. Daarna mocht alleen nog met haak en lijn worden gevist, het gebruik van netten is verboden. De biologen vergeleken de vangst met controlegebieden in de buurt van de reservaten.

In 2010 waren de reservaatkabeljauwen gemiddeld vijf centimeter langer dan de vissen in het controlegebied. Ook met de kreeften ging het in de reservaten beter. Hun gemiddelde lengte nam gedurende het onderzoek met 13 procent toe in zeereservaten, vergeleken met 2,6 procent in controlegebieden. De biologen zien dat als teken dat de kreeft- en kabeljauwpopulaties zich herstellen.

Ook buiten de grenzen van het zeereservaat zijn er positieve effecten: beroeps- en sportvissers vingen buiten de zeereservaten 85 kreeften (van de 2.074) die eerder al door de onderzoekers binnen een reservaat gevangen en gemerkt waren.

De biologen waarschuwen dat zeereservaten geen wondermiddel zijn. In de Noordzee zijn de soorten minder honkvast. Op open zee moeten zeereservaten waarschijnlijk groter zijn dan in deze studie om hetzelfde effect te bereiken.